Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

मौंजीमोक्षणवार्तापि कृता नास्य जनुःकृता । गार्हस्थ्यं प्राप्यते यस्मात्कर्मणोऽनंतरं वरम्

mauṃjīmokṣaṇavārtāpi kṛtā nāsya januḥkṛtā | gārhasthyaṃ prāpyate yasmātkarmaṇo'naṃtaraṃ varam

Schon die bloße Kunde, sein Ritus des Ablegens des heiligen Muñja-Gürtels sei vollzogen worden—obwohl er die rechten Lebensstufen nicht wirklich beachtet hatte—, dennoch erlangte er unmittelbar nach dieser Handlung den nächsten „vorzüglichen“ Stand: das Hausväterleben (gārhasthya).

मौञ्जीthe sacred thread (mauñjī)
मौञ्जी:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमौञ्जी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
मोक्षणremoval, taking off
मोक्षण:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमोक्षण (प्रातिपदिक; √मुच् (धातु) + ल्युट्)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वार्ताaccount, report, mention
वार्ता:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवार्ता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-भाव
कृताwas done
कृता:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अस्ति) इति लुप्त
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
अस्यof him
अस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
जनुःbirth, origin
जनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootजनु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कृताwas performed/made
कृता:
Karta (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Root√कृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (अस्ति) इति लुप्त
गार्हस्थ्यम्householder-ship (gṛhastha stage)
गार्हस्थ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगार्हस्थ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (1st/2nd), एकवचन
प्राप्यतेis obtained
प्राप्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√आप् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलट्-लकार (Present), कर्मणि-प्रयोग (passive), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन
यस्मात्because of which, since
यस्मात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन
कर्मणःof the rite/act
कर्मणः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
अनन्तरम्immediately after
अनन्तरम्:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb), क्रमवाचक
वरम्excellent, best
वरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (गार्हस्थ्यम्)

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and other ṛṣis (typical frame)

Scene: A young man’s mauñjī (sacred girdle) being ceremonially released/removed, elders witnessing; the atmosphere is formal yet slightly uneasy, foreshadowing later decline.

M
mauñjī
G
gārhasthya

FAQs

It frames a life-stage transition (āśrama) as a karmic milestone, while hinting that mere external rites without true discipline are spiritually hollow.

The broader setting is Kāśī (Vārāṇasī) in the Kāśīkhaṇḍa, though this verse itself focuses on a biographical detail rather than naming a specific tīrtha.

Mauñjī-mokṣaṇa—removal/releasing of the sacred munja-girdle—marking a transition in life-stage.