Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

यदैव हतवान्द्वीपी तं वाहीकमरण्यगम् । तस्मिन्नेव क्षणे बद्धः स पाशैः क्रूरकिंकरैः

yadaiva hatavāndvīpī taṃ vāhīkamaraṇyagam | tasminneva kṣaṇe baddhaḥ sa pāśaiḥ krūrakiṃkaraiḥ

In dem Augenblick, da der Tiger Vāhīka im Wald erschlug, wurde er im selben Moment von den grausamen Dienern Yamas mit Schlingen gebunden.

यदाwhen
यदा:
Kriya-visheshaṇa (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयदा (अव्यय)
Formअव्ययम् (Temporal conjunction)
एवjust/indeed
एव:
None (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम् (Emphatic particle)
हतवान्having killed
हतवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootहन् (धातु) → हतवत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formक्तवत्-प्रत्ययान्त (Perfect participle/agentive past), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
द्वीपीleopard (spotted beast)
द्वीपी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वीपिन्/द्वीपी (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
वाहीकम्Vāhīka (person)
वाहीकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवाहीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
अरण्यगम्gone into the forest
अरण्यगम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअरण्य + ग (प्रातिपदिक); अरण्यग (समास-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (अरण्यं गच्छति = going in the forest); विशेषणम् (वाहीकम्)
तस्मिन्at that (time)
तस्मिन्:
Adhikarana (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
एवjust
एव:
None (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्ययम् (Emphatic particle)
क्षणेin the moment
क्षणे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
बद्धःbound
बद्धः:
Karta (Predicate nominal/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootबन्ध् (धातु) → बद्ध (कर्मणि-क्त/कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त (Past passive participle), पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (सः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पाशैःwith nooses
पाशैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन (Plural)
क्रूरcruel
क्रूर:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootक्रूर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; विशेषणम् (किंकरैः)
किंकरैःby servants/henchmen
किंकरैः:
Karana (Agent-instrumental/करण)
TypeNoun
Rootकिंकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

Maheśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha: Kāśī (context)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: In a dark forest, a tiger’s kill is implied; simultaneously, shadowy Yama-dūtas appear, looping nooses around the departing subtle body, emphasizing the ‘same instant’ simultaneity.

V
Vāhīka
Y
Yama (implied)
Y
Yamadūtas (krūrakimkara)
D
dvīpī (tiger/leopard)

FAQs

Death is immediately followed by moral accounting; one’s karmic record summons consequences without delay.

No tīrtha is praised in this verse; it focuses on the post-death karmic mechanism that Kāśī’s grace will later be contrasted against.

None; the verse describes the seizure by Yama’s messengers.