Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 34

चरमेपि वयोभागे स्वःसिंधुं यो निषेवते । कृत्वाप्येनांसि बहुशः सोपि यायाच्छुभां गतिम्

caramepi vayobhāge svaḥsiṃdhuṃ yo niṣevate | kṛtvāpyenāṃsi bahuśaḥ sopi yāyācchubhāṃ gatim

Selbst im letzten Lebensabschnitt erlangt, wer sich dem himmlischen Strom, der Gaṅgā, hingibt und ihm dient, obgleich er vielfach gesündigt hat, dennoch ein glückverheißendes Ziel.

चरमेin the last
चरमे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचरम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण
अपिeven
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
वयोभागेin the portion of life (age-stage)
वयोभागे:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवयस् + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; तत्पुरुष-समास (वयसः भागः)
स्वःसिंधुम्the heavenly river (Ganga)
स्वःसिंधुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्वः + सिंधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (स्वर्गस्य सिंधुः/स्वः-सिंधुः = गङ्गा)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
निषेवतेresorts to/serves/uses
निषेवते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + सेव् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (absolutive/gerund)
अपिeven though
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
एनांसिsins
एनांसि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
बहुशःmany times
बहुशः:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootबहुशस् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
अपिalso/even
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle)
यायात्would go/should attain
यायात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शुभाम्auspicious
शुभाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण
गतिम्destination/state
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Gaṅgā (Svarga-sindhu)

Type: kshetra

Listener: null

Scene: An aged pilgrim leaning on a staff reaches the Gaṅgā steps; attendants help him bathe; the river shines like a celestial stream, suggesting release from accumulated sins.

G
Gaṅgā (Svah-sindhu)

FAQs

No one is beyond hope: turning to Gaṅgā with service and refuge even late in life is portrayed as transformative and salvific.

Gaṅgā, called the ‘svah-sindhu’ (heavenly river), in the Kāśī pilgrimage frame.

Niṣevana/sevā—resorting to Gaṅgā through attendance, reverence, and tīrtha practice (commonly snāna, japa, and worship).