Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 78

अपि नः स कुले भूयाच्छिवे विष्णौ च साम्यदृक् । तदालयकरो भक्त्या तस्य संमार्जनादिकृत्

api naḥ sa kule bhūyācchive viṣṇau ca sāmyadṛk | tadālayakaro bhaktyā tasya saṃmārjanādikṛt

Möge in unserem Geschlecht ein solcher geboren werden: einer, der Śiva und Viṣṇu mit gleicher Ehrfurcht schaut, der in Hingabe ihr Heiligtum errichtet und Dienste wie Reinigung und Pflege dafür verrichtet.

अपिindeed, may
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); here: ‘indeed/also/may’ (emphatic/optative nuance)
नःof us/our
नः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (genitive), बहुवचन; enclitic pronoun
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
कुलेin (our) family
कुले:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
भूयात्may he be/become
भूयात्:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; आशीर्लिङ्गार्थे ‘may he be/become’
शिवेin/with regard to Śiva
शिवे:
Adhikaraṇa (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
विष्णौin/with regard to Viṣṇu
विष्णौ:
Adhikaraṇa (Domain/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
साम्यदृक्one who sees equality (between them)
साम्यदृक्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसाम्य + दृश् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः साम्यं पश्यति इति (उपपद-तत्पुरुष)
तदालयकरःone who serves/works for their abode (temple)
तदालयकरः:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् + आलय + कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः तस्य (शिवस्य/विष्णोः) आलयस्य करः/कर्ता (षष्ठी-तत्पुरुष)
भक्त्याwith devotion
भक्त्या:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
तस्यof that (deity/temple)
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
संमार्जनादिकृत्one who does cleaning and other services
संमार्जनादिकृत्:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसंमार्जन + आदि + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः संमार्जनम् आदि यस्य कर्म तत् करोति इति (तत्पुरुष; ‘doer of cleaning etc.’)

Skanda (deduced, Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī-kṣetra (temple precincts)

Type: kshetra

Scene: A devotee with folded hands stands between Śiva-liṅga and Viṣṇu-mūrti, offering equal reverence; nearby, workers and devotees sweep the temple courtyard, carry water, and repair the shrine with devotion.

Ś
Śiva
V
Viṣṇu

FAQs

True devotion expresses itself as non-sectarian reverence and humble service—building, cleaning, and maintaining sacred spaces.

The verse belongs to the Kāśī context, emphasizing temple/shrine service within the sacred geography of Kāśī.

Bhakti-sevā: constructing a shrine and performing saṃmārjana (cleaning) and related maintenance as devotional acts.