Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 41

Devanagari script

गंगायां तु नरः स्नात्वा यो लिंगं नित्यमर्चति । एकेन जन्मना मुक्तिं परां प्राप्नोति स ध्रुवम्

Transliteration

gaṃgāyāṃ tu naraḥ snātvā yo liṃgaṃ nityamarcati | ekena janmanā muktiṃ parāṃ prāpnoti sa dhruvam

Translation

Wer jedoch in der heiligen Gaṅgā badet und danach täglich den Liṅga verehrt, erlangt gewiss schon in einem einzigen Leben die höchste Befreiung (mokṣa).

Word by Word

• गङ्गायाम्: in the Ganga
• गङ्गायाम्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: गङ्गा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (Feminine, Locative, Singular)

• तु: but/indeed
• तु: Sambandha/Discourse (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (निपात/particle; contrast/emphasis)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• लिङ्गम्: the liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• नित्यम्: always
• नित्यम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (क्रियाविशेषण/adverbial accusative)

• अर्चति: worships
• अर्चति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्च् (धातु)
• Form: लट् (Present Indicative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• एकेन: with one (single)
• एकेन: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying जन्मना)

• जन्मना: by/in (one) birth
• जन्मना: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन (Instrumental Singular; ‘in/within one birth’)

• मुक्तिम्: liberation
• मुक्तिम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मुक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• पराम्: supreme
• पराम्: Visheshana (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying मुक्तिम्)

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु)
• Form: लट् (Present Indicative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् प्रयोग (क्रियाविशेषण/adverbial accusative)

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda speaking to Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gaṅgā (Kāśī)

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: A disciplined sādhaka at dawn completes Gaṅgā bath, then enters a small shrine to worship a liṅga with bilva and water; behind, a subtle vision of liberation—light opening upward—suggests ‘eka-janma’ certainty.

Characters & Entities

• Gaṅgā
• Śiva-liṅga
• Mukti

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A disciplined union of tīrtha-sevā (Gaṅgā bathing) and nitya-bhakti (daily Liṅga worship) is praised as a direct path to liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gaṅgā in Kāśī, alongside the Śiva-liṅga worship tradition of the sacred city.

What ritualistic prescription is mentioned?

Bathe in the Gaṅgā and worship the Śiva-liṅga daily (nitya-arcana).