Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 10

जनलोकात्तपोलोकस्तेषां लोचनगोचरः । कृतस्तेन विमानेन मनोवेगेन गच्छता

janalokāttapolokasteṣāṃ locanagocaraḥ | kṛtastena vimānena manovegena gacchatā

Von Janaloka aus kam Tapoloka in ihren Blick, denn jenes Vimāna eilte dahin mit der Schnelligkeit des Gedankens.

जनलोकात्from Janaloka
जनलोकात्:
Apādāna (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootjana (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; तत्पुरुष-समास
तपोलोकःTapoloka
तपोलोकः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottapas (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास
तेषाम्for them / of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
लोचन-गोचरःvisible, within the range of sight
लोचन-गोचरः:
Kartā (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootlocana (प्रातिपदिक) + gocara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (लोचनस्य गोचरः = within sight)
कृतःwas made, was brought (into view)
कृतः:
Kriyā (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛta (कृदन्त; √कृ)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थः (was made/brought about)
तेनby that
तेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
विमानेनby the aerial chariot
विमानेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootvimāna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
मनोवेगेनwith the speed of thought
मनोवेगेन:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक) + vega (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष-समास (मनसः वेगः)
गच्छताgoing, moving
गच्छता:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial participle/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgam (धातु √गम्)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), तृतीया-विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग; विशेषणम् (विमानेन) = 'while going'

Agastya (narration within Kāśīkhaṇḍa)

Tirtha: Tapoloka

Type: kshetra

Listener: priye

Scene: The vimāna streaks forward like a thought; Tapoloka appears ahead as a radiant austerity-world—fiery yet cool, luminous with tapas-energy.

J
Janaloka
T
Tapoloka
V
Vimāna

FAQs

Tapoloka is portrayed as the realm oriented to austerity; the swift movement symbolizes how refined consciousness transcends stages rapidly.

No tīrtha is named; the focus is the cosmic geography of higher lokas.

None; only the transition toward Tapoloka is described.