Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 68

गोपीमृत्तुलसी शंखः शालग्रामः सचक्रकः । गृहेपि यस्य पंचैते तस्य पापभयं कुत

gopīmṛttulasī śaṃkhaḥ śālagrāmaḥ sacakrakaḥ | gṛhepi yasya paṃcaite tasya pāpabhayaṃ kuta

Gopī-candana, Tulasī, die Muschel, der Śālagrāma und der Diskus (Cakra): Sind diese fünf im Hause eines Menschen vorhanden, woher sollte ihm noch Furcht vor Sünde kommen?

गोपीमृत्-तुलसीGopī-mud and Tulasī
गोपीमृत्-तुलसी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगोपीमृत् + तुलसी (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (गोपीमृत् च तुलसी च); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन (समाहार/collective sense)
शङ्खःconch
शङ्खः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशङ्ख (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
शालग्रामःŚālagrāma stone
शालग्रामः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशालग्राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
सचक्रकःwith a discus-mark/with cakra
सचक्रकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस + चक्रक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (चक्रकेन सह/युक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘शालग्रामः’ इत्यस्य विशेषणम्
गृहेin the house
गृहे:
Adhikarana (Location/देशाधिकरण)
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अप्यर्थ); ‘also/even’
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पञ्चfive
पञ्च:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
Formसंख्या-विशेषण; ‘एते’ इत्यस्य विशेषणम्
एतेthese
एते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पापभयम्fear of sin
पापभयम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपाप + भय (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (पापस्य भयम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
कुतःfrom where?/how could there be?
कुतः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक); ‘whence/how?’

Skanda (deduced: Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha: Pañca-vaiṣṇava-upakaraṇa (gopī-mṛt, tulasī, śaṅkha, śālagrāma, cakra)

Type: kshetra

Scene: A neatly arranged altar showing the five: gopī-candana container, tulasī sprig, conch on a stand, Śālagrāma on a lotus base, and a radiant cakra emblem behind; a halo of protection encircles the home.

G
Gopī-candana
T
Tulasī
Ś
Śaṅkha
Ś
Śālagrāma
C
Cakra

FAQs

Keeping and honoring core Vaiṣṇava sacred emblems in the home cultivates purity and dispels the anxiety of sin.

The verse is emblem-focused; it implicitly connects to Vaiṣṇava sacred geographies like Dvārakā/Śālagrāma traditions but does not name a tirtha.

Maintaining these five sacred items in the home as part of daily devotional observance and worship.