Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 58

नितांतं कमलाकांते शांतचित्तं विधाय यः । संशीलयेत्क्षणं नूनं कमला तत्र निश्चला

nitāṃtaṃ kamalākāṃte śāṃtacittaṃ vidhāya yaḥ | saṃśīlayetkṣaṇaṃ nūnaṃ kamalā tatra niścalā

Wer, den Geist zutiefst beruhigt, ihn auf Kamalākānta (den Geliebten Lakṣmīs) richtet und auch nur einen Augenblick in solcher Betrachtung verweilt—wahrlich, Kamalā (Lakṣmī) bleibt dort standhaft.

नितान्तम्completely
नितान्तम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितान्त (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणवत् प्रयुक्तम् (adverbial accusative) ‘exceedingly/entirely’
कमला-कान्तेO beloved of Kamalā (Viṣṇu)
कमला-कान्ते:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootकमला (प्रातिपदिक) + कान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (कमलायाः कान्तः)
शान्त-चित्तम्a calm mind
शान्त-चित्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशान्त (कृदन्त, क्त; √शम्) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारयः (शान्तं चित्तम्)
विधायhaving made
विधाय:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवि + धा (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having done/made’
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
संशीलयेत्should practice/cultivate
संशीलयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + शीलय् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
क्षणम्for a moment
क्षणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कालावधिवाचक (accusative of duration)
नूनम्surely
नूनम्:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनूनम् (अव्यय)
Formअव्यय, निश्चयार्थक (particle of certainty)
कमलाLakṣmī
कमला:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकमला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
निश्चलाsteady/immovable
निश्चला:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिश्चल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषणम् (कमला इति)

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda to Agastya)

Tirtha: Kāśī (inner dhyāna-tīrtha)

Type: kshetra

Scene: A tranquil meditator visualizes Viṣṇu as Kamalākānta; Lakṣmī appears steady at His chest/side, symbolizing unwavering auspiciousness settling where the mind is calm.

K
Kamalākānta
K
Kamalā (Lakṣmī)

FAQs

Even brief, sincere contemplation with a peaceful mind draws auspiciousness—symbolized by Lakṣmī’s steady presence.

The verse itself is devotional rather than geographical; its placement is within Kāśīkhaṇḍa’s larger sacred-topography narrative.

A meditative practice: establish a śānta-citta and contemplate Kamalākānta, even momentarily.