Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 97

चकाराभ्यधिकं स्नेहं न तथा पूर्वजेष्वथ । मनुस्तत्क्षांतवाञ्ज्येष्ठो भक्ष्यालंकारलालने

cakārābhyadhikaṃ snehaṃ na tathā pūrvajeṣvatha | manustatkṣāṃtavāñjyeṣṭho bhakṣyālaṃkāralālane

Sie zeigte übermäßige Zuneigung zu den Jüngeren, nicht so zu den Erstgeborenen. Doch Manu, der Älteste, ertrug es geduldig, obgleich er nach Köstlichkeiten, Schmuck und zärtlicher Zuwendung verlangte.

चकारdid; made
चकार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (singular), परस्मैपदम्
अभ्यधिकम्excessive; greater
अभ्यधिकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअभ्यधिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम्
स्नेहम्affection; love
स्नेहम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्नेह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular)
not
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negative particle)
तथाthus; in that way
तथा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्ययम् (adverb of manner)
पूर्वजेषुamong the elders/older brothers
पूर्वजेषु:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), बहुवचन (plural)
अथthen; and now
अथ:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम् (sequence particle)
मनुःManu
मनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), द्वितीया (Accusative/2nd), एकवचन (singular); विशेषणम् (स्नेहम् इत्यस्य)
क्षान्तवान्patient; forgiving
क्षान्तवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootक्षान्तवत् (प्रातिपदिक) [क्षम् (धातु) + क्त (कृदन्त) + वत्]
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); गुणवाचक-विशेषणम्
ज्येष्ठःeldest
ज्येष्ठः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), प्रथमा (Nominative/1st), एकवचन (singular); विशेषणम् (मनुः इत्यस्य)
भक्ष्यin food (edibles)
भक्ष्य:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन (dual); समासाङ्ग (भक्ष्य-आलंकार-लालने)
आलंकारin ornaments/adornments
आलंकार:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआलंकार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन (dual); समासाङ्ग
लालनेin pampering/caressing
लालने:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलालन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), सप्तमी (Locative/7th), द्विवचन (dual); द्वन्द्वार्थ-समुच्चयः (भक्ष्य-आलंकार-लालने इति)

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context)

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Scene: A domestic royal/solar household scene: the mother shows affection to younger children while the eldest Manu stands composed, eyes lowered, quietly enduring, yet with subtle signs of unmet longing.

M
Manu (eldest)
S
Savarṇā (implied)

FAQs

Forbearance (kṣamā) is a dharmic strength, especially when facing unfairness in household life.

None explicitly; it is narrative context within Kāśīkhaṇḍa.

None.