Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 46

Devanagari script

अस्य स्तोत्रस्य पठनादपि वागुदियाच्च यम् । तस्य स्यात्संस्कृता वाणी त्रिभिर्वर्षैस्त्रिकालतः

Transliteration

asya stotrasya paṭhanādapi vāgudiyācca yam | tasya syātsaṃskṛtā vāṇī tribhirvarṣaistrikālataḥ

Translation

Schon durch das Lesen dieses Hymnus, wenn die Rede aufsteigt und klar und fähig wird, wird innerhalb von drei Jahren—bei Übung zu den drei Tageszeiten—die Stimme veredelt und kultiviert.

Word by Word

• अस्य: of this
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति; एकवचन

• स्तोत्रस्य: of the hymn
• स्तोत्रस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: स्तोत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; षष्ठी विभक्ति; एकवचन

• पठनात्: from recitation
• पठनात्: Apadana (Cause/अपादान)
• Type: Noun
• Root: पठन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी विभक्ति; एकवचन

• अपि: even
• अपि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; अपि-कार (also/even)

• वाक्: speech
• वाक्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाच् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• उदियात्: may arise, may come forth
• उदियात्: Kriya (Potential action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उद्+या (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• यम्: whom
• यम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; पुंलिङ्ग; द्वितीया विभक्ति; एकवचन

• तस्य: of him
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति; एकवचन

• स्यात्: would be, may become
• स्यात्: Kriya (Result/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative); परस्मैपद; प्रथमपुरुष; एकवचन

• संस्कृता: refined, well-formed
• संस्कृता: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: संस्कृत (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन; वाणी इति विशेषण

• वाणी: speech, voice
• वाणी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वाणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग; प्रथमा विभक्ति; एकवचन

• त्रिभिः: by three
• त्रिभिः: Karana (Measure/करण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन; वर्षैः इति विशेषण

• वर्षैः: years
• वर्षैः: Karana (Measure/करण)
• Type: Noun
• Root: वर्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया विभक्ति; बहुवचन

• त्रिकालतः: thrice daily (at three times)
• त्रिकालतः: Sambandha (Adverbial modifier/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: त्रि+काल+तस् (प्रातिपदिक/अव्यय)
• Form: अव्यय; अव्ययीभाव-समास; तस्-प्रत्ययान्त (adverb: ‘at the three times’)

Speaker

Śiva (Mahādeva) (continuing instruction)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (stotra-sādhana fruit within kṣetra)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages

Visual Art Cues

Scene: A practitioner recites the hymn three times daily over years; speech becomes refined—depicted as bright, orderly Sanskrit syllables emerging from the mouth like a garland.

Characters & Entities

• Śiva
• Stotra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Regular sacred recitation purifies speech, turning words into a disciplined instrument of truth and devotion.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promise is framed within Kāśīkhaṇḍa’s Kāśī-māhātmya atmosphere, emphasizing Śiva’s accessible grace.

What ritualistic prescription is mentioned?

Trikāla practice—reciting/reading the stotra at three daily times—for a sustained period (three years).