Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 94

Devanagari script

देशांतरे ह्यस्ति धनः सद्विद्यः सुखमेधते । भयमस्ति धने चौरात्सविद्यः सर्वतोऽभयः

Transliteration

deśāṃtare hyasti dhanaḥ sadvidyaḥ sukhamedhate | bhayamasti dhane caurātsavidyaḥ sarvato'bhayaḥ

Translation

Reichtum mag in einem anderen Land vorhanden sein, doch wahres Wissen gedeiht in Glückseligkeit. Beim Reichtum ist Furcht vor Dieben; der Wissende ist überall furchtlos.

Word by Word

• देशान्तरे: in another land
• देशान्तरे: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: देश (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: देशस्य अन्तरे (in another country/place)

• हि: indeed
• हि: सम्बन्ध/निपात
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय, हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)

• अस्ति: there is
• अस्ति: क्रिया (Existence)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• धनः: wealth
• धनः: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सद्विद्यः: one with true learning
• सद्विद्यः: कर्ता (Subject)
• Type: Adjective
• Root: सत् (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: सत् विद्या यस्य/सत्-विद्यः (truly learned)

• सुखम्: happily
• सुखम्: क्रियाविशेषण
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (as adverb: happily)

• एधते: thrives, prospers
• एधते: क्रिया (Action)
• Type: Verb
• Root: एध् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

• भयम्: fear
• भयम्: कर्ता (Subject)
• Type: Noun
• Root: भय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अस्ति: there is
• अस्ति: क्रिया (Existence)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लट्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• धने: in/with wealth
• धने: अधिकरण (Location)
• Type: Noun
• Root: धन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (or पुंलिङ्ग सप्तमी in usage); अधिकरण (in wealth/with wealth)

• चौरात्: from a thief
• चौरात्: अपादान (Source)
• Type: Noun
• Root: चौर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान (from a thief)

• सविद्यः: the learned man
• सविद्यः: कर्ता (Subject)
• Type: Adjective
• Root: स (प्रातिपदिक) + विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय: विद्या-सहितः (learned)

• सर्वतः: everywhere, from all sides
• सर्वतः: क्रियाविशेषण
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय)
• Form: अव्यय, सर्वदिक्/सर्वतः (from all sides; in every way)

• अभयः: fearless, safe
• अभयः: विशेषण
• Type: Adjective
• Root: अभय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying सविद्यः)

Speaker

Skanda (narrating to Agastya, Kāśīkhaṇḍa frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī (as seat of vidyā and mokṣa)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A contrast tableau: on one side a wealthy man guarded and anxious; on the other a learned ascetic/brahmin calm and unafraid, walking freely.

Characters & Entities

• vidyā
• dhanam

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Knowledge is a higher, safer wealth than money; it grants stability and fearlessness across places and circumstances.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named; the verse offers universal nīti within the Kāśīkhaṇḍa setting.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.