Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 55

ततो दृष्ट्वास्य सर्वांगं तालुजिह्वाद्विजानपि । आनीय कुंकुमारक्तं सूत्रं च त्रिगुणीकृतम्

tato dṛṣṭvāsya sarvāṃgaṃ tālujihvādvijānapi | ānīya kuṃkumāraktaṃ sūtraṃ ca triguṇīkṛtam

Dann, nachdem er all seine Glieder geprüft hatte—selbst Gaumen, Zunge und Zähne—brachte der Weise einen mit Kunkuma (Safran) rot gefärbten Faden und machte ihn dreifach.

tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (ततः-अव्यय)
Formअव्यय; काल/अनन्तरार्थक (thereupon)
dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (दृश्-धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formकृदन्त; क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
asyaof him, his
asya:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootidam (इदम्-सर्वनाम)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
sarva-aṅgamthe whole body
sarva-aṅgam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva (सर्व) + aṅga (अङ्ग)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; कर्मधारय-समास (सर्वं च तत् अङ्गं)
tālu-jihvā-dvijānpalate, tongue, and teeth
tālu-jihvā-dvijān:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Roottālu (तालु) + jihvā (जिह्वा) + dvija (द्विज)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; द्वन्द्व-समास (तालु च जिह्वा च द्विजाश्च)
apialso
api:
Sambandha (Additive particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/अपि-कार (also)
ānīyahaving brought
ānīya:
Kriya (Absolutive/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootnī (नी-धातु) + ā- (उपसर्ग) + lyap (ल्यप्)
Formकृदन्त; आ-उपसर्गपूर्वक नी-धातोः ल्यप्; अव्ययभाव; पूर्वकालिक क्रिया
kuṃkumā-raktamreddened with saffron
kuṃkumā-raktam:
Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootkuṃkuma (कुङ्कुम) + rakta (रक्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (कुङ्कुमेन रक्तम्) विशेषण
sūtramthread
sūtram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsūtra (सूत्र-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
triguṇī-kṛtammade threefold (tripled)
triguṇī-kṛtam:
Karma (Qualifier of object/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Roottri (त्रि) + guṇa (गुण) + kṛ (कृ-धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (त्रिगुणं कृतम्) विशेषण

Skanda (deduced for Kāśīkhaṇḍa context) narrating to Agastya

Tirtha: Avimukta-Kāśī

Type: kshetra

Scene: Nārada carefully inspects the boy’s body—palate, tongue, and teeth—then produces a saffron-red thread and folds it into three strands, preparing for an auspicious act.

M
muni
K
kuṃkuma
S
sūtra

FAQs

Dharma includes careful discernment and proper preparation—outer actions (like the thread) accompany inner auspiciousness.

Kāśī is the overarching sacred geography of the Kāśīkhaṇḍa, though this verse itself describes examination and preparation.

A thread (sūtra) dyed saffron-red and made threefold is prepared, suggesting a ceremonial or protective rite within the narrative.