Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 86

श्रीमदोंकारनाथं वा कृत्तिवासेश्वरं किमु । कालेशं वृद्धकालेशं कलशेश्वरमेव च

śrīmadoṃkāranāthaṃ vā kṛttivāseśvaraṃ kimu | kāleśaṃ vṛddhakāleśaṃ kalaśeśvarameva ca

„Ist es der ruhmreiche Oṃkāranātha, oder vielleicht Kṛttivāseśvara—Kāleśa, Vṛddhakāleśa, oder gar Kalaśeśvara?“

श्रीमत्glorious, revered
श्रीमत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषण (honourific)
ओंकारनाथम्Oṃkāranātha (a liṅga-name)
ओंकारनाथम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootओंकार-नाथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (ओंकारस्य नाथः)
वाor
वा:
Sambandha (Alternative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्पार्थक-अव्यय (disjunctive particle: or)
कृत्तिवासेश्वरम्Kṛttivāseśvara
कृत्तिवासेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्ति-वास-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कृत्तिवासस्य ईश्वरः)
किमुor else? / or what?
किमु:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् + उ (अव्यय)
Formप्रश्न/विकल्पवर्धक-अव्यय (interrogative particle: or rather?/or what?)
कालेशम्Kāleśa
कालेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कालस्य ईशः)
वृद्धकालेशम्Vṛddhakāleśa
वृद्धकालेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवृद्ध-काल-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (वृद्धः कालेशः)
कलशेश्वरम्Kalaśeśvara
कलशेश्वरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकलश-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (कलशस्य ईश्वरः)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle: indeed)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)

Skanda (deduced from Kāśīkhaṇḍa context: Skanda to Agastya)

Tirtha: Oṃkāranātha (and associated Kāśī liṅgas named)

Type: temple

Scene: A pilgrim visualizes a garland of five shrines, each with a distinct emblem: Oṃ above Oṃkāranātha, a tiger-skin motif for Kṛttivāseśvara, a dark time-wheel for Kāleśa/Vṛddhakāleśa, and a shining kalaśa for Kalaśeśvara.

O
Oṃkāranātha
K
Kṛttivāseśvara
K
Kāleśa
V
Vṛddhakāleśa
K
Kalaśeśvara

FAQs

Kāśī is mapped as a sacred network of named liṅgas, each approached as a potent doorway for attaining desired spiritual and worldly fruits.

Multiple Kāśī liṅga-sthānas are invoked: Oṃkāranātha, Kṛttivāseśvara, Kāleśa, Vṛddhakāleśa, and Kalaśeśvara.

No single rite is specified; the verse continues the discernment of which Kāśī liṅga to worship for swift siddhi.