Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 41

Devanagari script

सर्वे क्षयांता निचयाः पतनांताः समुच्छ्रयाः । संयोगा विप्रयोगांता मरणांतं च जीवितम्

Transliteration

sarve kṣayāṃtā nicayāḥ patanāṃtāḥ samucchrayāḥ | saṃyogā viprayogāṃtā maraṇāṃtaṃ ca jīvitam

Translation

Jede Ansammlung endet im Schwund; jede Erhebung endet im Sturz. Jede Vereinigung endet in Trennung — und das Leben selbst endet im Tod.

Word by Word

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (निचयाः)

• क्षयान्ताः: ending in destruction
• क्षयान्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्षय (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (निचयाः); समासः तत्पुरुषः (क्षयः अन्तः येषाम्/क्षय-अन्त)

• निचयाः: accumulations
• निचयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निचय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• पतनान्ताः: ending in falling
• पतनान्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पतन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (समुच्छ्रयाः); समासः तत्पुरुषः (पतन-अन्त)

• समुच्छ्रयाः: heights/risings
• समुच्छ्रयाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: समुच्छ्रय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• संयोगाः: unions
• संयोगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संयोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• विप्रयोगान्ताः: ending in separation
• विप्रयोगान्ताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विप्रयोग (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (संयोगाः); समासः तत्पुरुषः (विप्रयोग-अन्त)

• मरणान्तम्: ending in death
• मरणान्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मरण (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (जीवितम्); समासः तत्पुरुषः (मरण-अन्त)

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Speaker

Unspecified in snippet; aphoristic teaching within Setukhaṇḍa.

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Four allegorical panels: a heap of wealth dwindling, a tower collapsing, lovers/friends parting, and a funeral procession—ending in a calm sage pointing to the changeless.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Everything conditioned is impermanent; realizing anityatā fosters detachment and a turn toward the deathless (mokṣa).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu is the contextual tīrtha in Setukhaṇḍa; the verse provides the philosophical ground for seeking sacred refuge and liberation.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is a universal statement on impermanence.