Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

Devanagari script

तज्ज्ञानं च विरक्तस्य जायते नेतरस्य हि । मुख्याधिकारिणः सत्यमाचार्यस्य प्रसादतः

Transliteration

tajjñānaṃ ca viraktasya jāyate netarasya hi | mukhyādhikāriṇaḥ satyamācāryasya prasādataḥ

Translation

Jenes Wissen entsteht im Entsagten, nicht in einem anderen. Für den wahrhaft Befähigten kommt es — wahrlich — durch die Gnade des Lehrers.

Word by Word

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (ज्ञानम्)

• ज्ञानम्: knowledge
• ज्ञानम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-निपात (conjunction)

• विरक्तस्य: of the detached one
• विरक्तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: विरक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेष्य-लक्षण (विरक्त-पुरुषस्य)

• जायते: arises
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• न: not
• न: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-निपात

• इतरस्य: of the other (non-detached)
• इतरस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: इतर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (विरक्तस्य-विपरीतस्य)

• हि: indeed/for
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक

• मुख्याधिकारिणः: of the principal qualified aspirant
• मुख्याधिकारिणः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: मुख्य (प्रातिपदिक) + अधिकारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (मुख्यः अधिकारि)

• सत्यम्: truly
• सत्यम्: Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-प्रयोगे अव्ययवत्; क्रियाविशेषण (indeed/truly)

• आचार्यस्य: of the teacher
• आचार्यस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: आचार्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

• प्रसादतः: from (the) grace
• प्रसादतः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; तसिल्-प्रत्ययार्थ (from/through grace)

Speaker

Unspecified in snippet; Vedāntic instruction within Setukhaṇḍa.

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Setu-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A detached seeker bows to an ācārya; a subtle stream of light (prasāda) flows from guru to disciple, symbolizing transmission of jñāna.

Characters & Entities

• Ācārya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Detachment and proper qualification are prerequisites for liberating knowledge, which ripens through the guru’s grace.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu is the textual setting; the verse supports the māhātmya by teaching inner readiness alongside sacred travel.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it describes spiritual prerequisites (vairāgya, adhikāra, guru-prasāda).