Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

गायत्र्यां च सरस्वत्यां ये स्नांति मनुजा मुदा । न तेषां गर्भवासः स्यात्किं तु मुक्तिर्भवेद्ध्रुवम्

gāyatryāṃ ca sarasvatyāṃ ye snāṃti manujā mudā | na teṣāṃ garbhavāsaḥ syātkiṃ tu muktirbhaveddhruvam

Die Menschen, die freudig in den Tīrthas von Gāyatrī und Sarasvatī baden, werden nicht wieder im Mutterschoß verweilen; vielmehr wird ihnen gewiss die Befreiung (mokṣa) zuteil.

गायत्र्याम्in/at (the river) Gāyatrī
गायत्र्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगायत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — अधिकरणे (locative)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
सरस्वत्याम्in/at (the river) Sarasvatī
सरस्वत्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन — अधिकरणे
येwho (those who)
ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — सम्बन्धक/यः-तद्-सम्बन्धे
स्नान्तिbathe
स्नान्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्ना (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन
मनुजाःpeople/men
मनुजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन — कर्तृवाचक
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (Instrument/Means/करण)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन — भावे/करणे (with joy)
not
:
Sambandha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन — 'of them'
गर्भवासःdwelling in the womb (rebirth)
गर्भवासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगर्भ + वास (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुषः (गर्भे वासः/गर्भस्य वासः); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
स्यात्would be
स्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
किम्rather/what then
किम्:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावे/निपातवत् प्रयोगः; प्रश्न/विकल्पार्थे 'rather/what (then)'
तुbut
तु:
Sambandha (Contrast/विरोध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
मुक्तिःliberation
मुक्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भवेत्would occur/be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Sambandha (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-प्रयोगः (indeclinable adverbial use)

Sūta

Tirtha: Gāyatrī-tīrtha and Sarasvatī-tīrtha (Gandhamādana)

Type: kund

Listener: Ṛṣis

Scene: Two luminous feminine deities—Gāyatrī and Sarasvatī—preside over clear Himalayan pools; pilgrims bathe joyfully; snowy peaks and cedar forests frame the sacred waters.

G
Gāyatrī
S
Sarasvatī

FAQs

Joyful tīrtha-snāna performed with faith is portrayed as a direct purifier that cuts the cycle of rebirth and leads toward mokṣa.

The tīrthas named Gāyatrī and Sarasvatī (as sacred bathing places) are explicitly glorified.

Snāna (ritual bathing) at the Gāyatrī and Sarasvatī tīrthas, done with gladness and devotion.