Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 55

विघ्नेशो भगवांस्तस्य सदा विघ्नं करोति हि । चण्डकोलाहलाभिख्ये नरके च पतत्यथ

vighneśo bhagavāṃstasya sadā vighnaṃ karoti hi | caṇḍakolāhalābhikhye narake ca patatyatha

Denn der erhabene Vighneśa, der Herr der Hindernisse, schafft ihm wahrlich stets Hindernisse; und dann fällt er in die Hölle namens Caṇḍakolāhala.

विघ्नेशःVighneśa (Lord of obstacles)
विघ्नेशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविघ्नेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; समासः—विघ्नस्य ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष)
भगवान्the blessed/lordly one
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (विघ्नेशस्य)
तस्यof him/that person
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-visheshaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
विघ्नम्obstacle
विघ्नम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविघ्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
करोतिcreates/does
करोति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha/Emphasis (Nipāta)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; emphasis/indeed)
चण्डकोलाहलाभिख्येin the (hell) called ‘Caṇḍakolāhala’
चण्डकोलाहलाभिख्ये:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचण्ड + कोलाहल + अभिख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; समासः—चण्डः कोलाहलः यस्य/यत्र सः, तस्य अभिख्या (नाम) इति (बहुपद-तत्पुरुष-प्रायः)
नरकेin hell
नरके:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
पततिfalls
पतति:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
अथthen
अथ:
Discourse marker (Avyaya)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक/प्रस्तावक-अव्यय (then/now)

Unspecified (Setu-khaṇḍa narrator voice; traditionally Sūta/Lomaharṣaṇa addressing sages)

Tirtha: Setukṣetra / Setutīrtha

Type: kshetra

Listener: Ṛṣis/śaunaka-ādi (contextual)

Scene: A negligent householder is blocked at every step by Vighneśa’s unseen obstacles; in the background a भयावह naraka labeled Caṇḍakolāhala roars with tumult, warning of karmic consequence.

V
Vighneśa (Gaṇeśa)
C
Caṇḍakolāhala-naraka

FAQs

Dharma neglected becomes adversity: the same deity sought for obstacle-removal becomes the agent of obstruction when duty is refused.

The warning is delivered within Setu-khaṇḍa’s Setu/Rāmeśvaram dharma-context, emphasizing the seriousness of rites in that sacred field.

Implicitly, do not neglect the Mahālaya śrāddha on the prescribed tithi (context: caturthī); otherwise obstacles and naraka are described.