Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

अन्यां योनिं समापन्नौ सार्गालीं वानरीं तथा । सख्यं समीयतुरुभौ सृगालो वानरो द्विजाः

anyāṃ yoniṃ samāpannau sārgālīṃ vānarīṃ tathā | sakhyaṃ samīyaturubhau sṛgālo vānaro dvijāḥ

Nachdem sie in andere Leiber eingegangen waren—als Schakal und ebenso als Affe—erneuerten beide ihre Freundschaft, o Zweimalgeborene: der Schakal und der Affe.

अन्याम्another
अन्याम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; (योनिम् इत्यस्य विशेषणम्)
योनिम्womb/birth
योनिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
समापन्नौhaving attained/entered
समापन्नौ:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + आपद् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन; (सृगालवानरयोः विशेषणम्)
सार्गालीम्(as) a she-jackal
सार्गालीम्:
Karma (Object complement/कर्मपूरक)
TypeNoun
Rootसार्गाली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; (योनिम् इत्यस्य विशेषण-रूपेण)
वानरीम्(as) a she-monkey
वानरीम्:
Karma (Object complement/कर्मपूरक)
TypeNoun
Rootवानरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन; (योनिम् इत्यस्य विशेषण-रूपेण)
तथाthus/likewise
तथा:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: thus/likewise)
सख्यम्friendship
सख्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
समीयतुःattained/entered (into)
समीयतुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + इ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), द्विवचन; परस्मैपद
उभौboth
उभौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउभ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), द्विवचन
सृगालःthe jackal
सृगालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसृगाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
वानरःthe monkey
वानरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
द्विजाःO twice-born (brahmins)
द्विजाः:
Sambodhana/Addressed (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; (सम्बोधनार्थे प्रथमा-प्रयोगः)

Sūta (continuing narration)

Tirtha: Dhanuskoṭi/Setu (contextual)

Type: kshetra

Listener: Dvijas/brāhmaṇas (explicit: ‘dvijāḥ’)

Scene: The jackal and monkey clasp forepaws in a symbolic gesture of renewed friendship, seated near dunes and scrub; above them, a faint thread-like motif suggests the continuity of saṃskāra through births.

S
Sṛgāla (jackal)
V
Vānara (monkey)
D
Dvija (brāhmaṇas)

FAQs

Dharma lessons can unfold through any life-form; bonds and tendencies persist through karma, shaping future encounters.

The story belongs to the Dhanuskoṭi-praśaṃsā adhyāya, which will glorify the Dhanuskoṭi tīrtha.

None; this verse continues the narrative setup for the forthcoming tīrtha teaching.