Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 68

Devanagari script

कैलासादिपदप्राप्तिकारणं परमार्थदम् । सर्वकाममिदं पुंसामृणदारिद्र्यनाशनम्

Transliteration

kailāsādipadaprāptikāraṇaṃ paramārthadam | sarvakāmamidaṃ puṃsāmṛṇadāridryanāśanam

Translation

Es wird zur Ursache, Zustände wie Kailāsa zu erlangen, und gewährt das höchste Gut. Für die Menschen erfüllt es alle Ziele und vernichtet Schuld und Armut.

Word by Word

• कैलासादिपदप्राप्तिकारणम्: cause of attaining positions such as Kailāsa
• कैलासादिपदप्राप्तिकारणम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कैलास (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक) + प्राप्ति (प्रातिपदिक) + कारण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—कैलासादि-पद-प्राप्तेः कारणम्

• परमार्थदम्: bestowing the highest good
• परमार्थदम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + द (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—परमस्य अर्थस्य दम्/दातृ

• सर्वकामम्: fulfilling all desires
• सर्वकामम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—सर्वाः कामाः यस्मिन्/येन

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun

• पुंसाम्: of men; for people
• पुंसाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: पुम्स्/पुंस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), बहुवचन; genitive plural

• ऋणदारिद्र्यनाशनम्: destroyer of debt and poverty
• ऋणदारिद्र्यनाशनम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ऋण (प्रातिपदिक) + दारिद्र्य (प्रातिपदिक) + नाशन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण—ऋणस्य च दारिद्र्यस्य च नाशनम् (समाहार-द्वन्द्व)

Speaker

Narratorial voice within Setukhaṇḍa (purāṇic narrator continuing the Setu Māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dhanuṣkoṭi / Setu-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A pilgrim couple offers water and lamps at the sea-tīrtha; above, a visionary ascent toward Kailāsa—snowy peak with Śiva’s presence—while below, broken chains labeled debt and poverty dissolve into the waves.

Characters & Entities

• Kailāsa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A tīrtha can grant both paramārtha (ultimate good) and vyavahāra (worldly welfare) when approached with reverence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Setu/Dhanuṣkoṭi tīrtha within the Setukhaṇḍa of the Skanda Purāṇa.

What ritualistic prescription is mentioned?

The implied practice is tīrtha-sevā—especially bathing/observance at Setu—held to yield exalted and practical fruits.