Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 32

Devanagari script

तर्हि त्वां प्रवृणोम्यद्धा वरं मदभिकांक्षितम् । जरापलितदेहोहं कुत्रचिद्गंतुमक्षमः

Transliteration

tarhi tvāṃ pravṛṇomyaddhā varaṃ madabhikāṃkṣitam | jarāpalitadehohaṃ kutracidgaṃtumakṣamaḥ

Translation

„Dann wähle ich wahrlich von Dir die Gabe, nach der ich mich sehne. Ich bin alt; mein Leib ist erschöpft und ergraut; ich vermag nirgendwohin zu reisen.“

Word by Word

• तर्हि: then, in that case
• तर्हि: Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तर्हि (अव्यय)
• Form: अव्यय; काल/अनन्तरार्थक (then/thereupon)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; द्वितीया (Accusative), एकवचन; (you)

• प्रवृणोमि: I choose
• प्रवृणोमि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वृ (धातु) + प्र (उपसर्ग)
• Form: लट् (Present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद; अर्थः—वृणोमि/चिनोमि (I choose)

• अद्धा: certainly, indeed
• अद्धा: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अद्धा (अव्यय)
• Form: अव्यय; निश्चयार्थक (certainly/indeed)

• वरम्: a boon
• वरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन

• मत्-अभिकाङ्क्षितम्: desired by me
• मत्-अभिकाङ्क्षितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + अभिकाङ्क्षित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √काङ्क्ष्)
• Form: तत्पुरुषसमास (षष्ठी-तत्पुरुष: मम अभिकाङ्क्षितम्); नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; वरम् इति विशेषणम्

• जरापलितदेहः: one whose body is grey with age
• जरापलितदेहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जर (प्रातिपदिक) + पलित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पल्/पलित) + देह (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुषसमास (जरया पलितः देहः यस्य/जरापलितः देहः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा (Nominative), एकवचन

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम; प्रथमा, एकवचन

• कुत्रचित्: anywhere, somewhere
• कुत्रचित्: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: कुत्रचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/अनिश्चितार्थक (somewhere/anywhere)

• गन्तुम्: to go
• गन्तुम्: Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (Infinitive); अर्थः—to go

• अक्षमः: unable
• अक्षमः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अक्षम (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; अहम् इति विशेषणम्

Speaker

Sucharita

Visual Art Cues

Scene: An aged sage with grey hair and stooped body petitions Mahādeva for a boon, expressing inability to travel; the setting is a sacred mountain near the Setu landscape.

Characters & Entities

• Sucharita

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

When physical capacity fails, devotion and divine aid can still fulfill dharmic aspirations.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Indirectly Setu’s sacred narrative space, where Śiva will arrange access to tīrtha-merit.

What ritualistic prescription is mentioned?

None yet; it motivates a boon related to pilgrimage and sacred bathing.