Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 4

Devanagari script

अत्र स्नात्वा धर्मपुत्रो महदैश्वर्यमाप्तवान् । इन्द्रप्रस्थे वसन्पूर्वं श्रीकृष्णेन प्रचोदितः

Transliteration

atra snātvā dharmaputro mahadaiśvaryamāptavān | indraprasthe vasanpūrvaṃ śrīkṛṣṇena pracoditaḥ

Translation

Hier erlangte Dharmaputra, nachdem er gebadet hatte, große Herrschaft und Wohlstand; zuvor, in Indraprastha wohnend, wurde er von Śrī Kṛṣṇa angespornt.

Word by Word

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक-अव्यय (locative adverb)

• स्नात्वा: having bathed
• स्नात्वा: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्ना (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (gerund); स्ना-धातोः; पूर्वकालिकक्रिया (having bathed)

• धर्मपुत्रः: Dharma’s son (Yudhiṣṭhira)
• धर्मपुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म + पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st case), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (धर्मस्य पुत्रः)

• महत्: great
• महत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: महत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन; विशेषण (aiśvaryam इति विशेष्यस्य)

• ऐश्वर्यम्: sovereignty, prosperity
• ऐश्वर्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: ऐश्वर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन

• आप्तवान्: obtained
• आप्तवान्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: क्तवतु-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle used finitely); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः (he obtained)

• इन्द्रप्रस्थे: in Indraprastha
• इन्द्रप्रस्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इन्द्रप्रस्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; सप्तमी (7th case), एकवचन; स्थानवाचक

• वसन्: dwelling
• वसन्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: शतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (धर्मपुत्रः इति कर्तरि)

• पूर्वम्: formerly
• पूर्वम्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पूर्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (formerly/before)

• श्रीकृष्णेन: by Śrī Kṛṣṇa
• श्रीकृष्णेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: श्रीकृष्ण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; तृतीया (3rd case), एकवचन; कर्मधारयः (श्रीमान् कृष्णः)

• प्रचोदितः: urged, prompted
• प्रचोदितः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: प्र + चुद् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; (धर्मपुत्रः इति विशेष्यः)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmī-tīrtha

Type: kund

Visual Art Cues

Scene: Dharmaputra (Yudhiṣṭhira) performs a solemn immersion at Lakṣmī-tīrtha; the waters shimmer with lotus motifs and a subtle presence of Lakṣmī; Kṛṣṇa’s prompting is implied as a guiding, protective aura; the result is a vision of royal insignia and prosperity arising from the tīrtha.

Characters & Entities

• Dharmaputra (Yudhiṣṭhira)
• Śrī Kṛṣṇa
• Indraprastha
• Lakṣmī-tīrtha (implied by context)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇas validate tīrtha power through exemplary figures: righteous kings gain aiśvarya through sacred bathing under divine counsel.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The tīrtha being discussed in the passage—Lakṣmī-tīrtha (context of Adhyāya 21).

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at the tīrtha.