Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 3

Devanagari script

स्नानाल्लक्ष्मणतीर्थे तु दारिद्र्यं नश्यतेखिलम् । आयुष्मान्गुणवान्विद्वान्पुत्रश्चैवास्य जायते

Transliteration

snānāllakṣmaṇatīrthe tu dāridryaṃ naśyatekhilam | āyuṣmānguṇavānvidvānputraścaivāsya jāyate

Translation

Durch das Bad im Lakṣmaṇa-Tīrtha wird Armut gänzlich vernichtet; und ihm wird ein Sohn geboren — langlebig, tugendhaft und gelehrt.

Word by Word

• स्नानात्: from bathing
• स्नानात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन

• लक्ष्मणतीर्थे: at Lakṣmaṇa’s tīrtha
• लक्ष्मणतीर्थे: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: लक्ष्मण + तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; समासः—लक्ष्मणस्य तीर्थम् (षष्ठी-तत्पुरुषः)

• तु: indeed
• तु: Discourse particle (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात

• दारिद्र्यम्: poverty
• दारिद्र्यम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दारिद्र्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• नश्यति: perishes
• नश्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• अखिलम्: entire, complete
• अखिलम्: Karta-visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: अखिल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (दारिद्र्यम्)

• आयुष्मान्: long-lived
• आयुष्मान्: Karta-visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: आयुष्मत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पुत्रः)

• गुणवान्: virtuous
• गुणवान्: Karta-visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: गुणवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पुत्रः)

• विद्वान्: learned
• विद्वान्: Karta-visheshana (Qualifier of subject)
• Type: Adjective
• Root: विद्वस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणम् (पुत्रः)

• पुत्रः: a son
• पुत्रः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• च: and
• च: Connector (समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• एव: indeed
• एव: Emphasis (अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• अस्य: of him
• अस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन

• जायते: is born/comes into being
• जायते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Lakṣmaṇa-tīrtha

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: dvijottamāḥ

Visual Art Cues

Scene: A devotee bathes at Lakṣmaṇa-tīrtha; allegorical imagery shows poverty (as a dark, withered figure) dissolving, while a radiant child-symbol (scroll/book and longevity marks) appears, signifying learned, virtuous progeny.

Characters & Entities

• Lakṣmaṇatīrtha

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Purāṇic tīrtha-māhātmya links spiritual purity with harmony in worldly life—relief from deprivation and blessings for family lineage.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Lakṣmaṇatīrtha.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) at Lakṣmaṇatīrtha for removal of dāridrya and for blessed progeny.