Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 8

व्यास उवाच । तार्क्ष्यमारुह्य गोविंद स्तत्रागाच्छीघ्रमेव हि । ततो धर्मेण ते देवाः सेंद्राः सर्षिगणास्तथा

vyāsa uvāca | tārkṣyamāruhya goviṃda statrāgācchīghrameva hi | tato dharmeṇa te devāḥ seṃdrāḥ sarṣigaṇāstathā

Vyāsa sprach: „Auf Tārkṣya (Garuḍa) steigend, begab sich Govinda eilends dorthin. Dann zogen, in gebührender Ordnung, auch jene Götter weiter, mit Indra und den Scharen der ṛṣi.“

व्यासःVyāsa
व्यासः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootव्यास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन
तार्क्ष्यम्Tārkṣya (Garuḍa)
तार्क्ष्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतार्क्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
आरुह्यhaving mounted
आरुह्य:
Kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootआ-रुह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); पूर्वक्रिया
गोविन्दO Govinda
गोविन्द:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootगोविन्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
अगात्went
अगात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; हेत्वर्थक/निश्चयार्थक-निपात (for/indeed)
ततःthen
ततः:
Sambandha (Sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/अनन्तरं (then/from there)
धर्मेणby righteousness / duly
धर्मेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
तेthose
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम; (देवाः-विशेषण)
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
स-इन्द्राःwith Indra
स-इन्द्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/पूर्वपद) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘इन्द्रसहिताः’ इति विशेषण (देवाः-विशेषण)
स-ऋषि-गणाःwith groups of sages
स-ऋषि-गणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (पूर्वपद) + ऋषि (प्रातिपदिक) + गण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘ऋषिगणसहिताः’ इति विशेषण (देवाः-विशेषण)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय/तुल्यार्थक (likewise/also)

Vyāsa

Type: kshetra

Scene: Govinda mounts Garuḍa and flies swiftly toward the sacred place; behind, devas with Indra and lines of sages follow in an orderly procession through sky and forest paths.

V
Vyāsa
G
Govinda (Viṣṇu)
T
Tārkṣya (Garuḍa)
I
Indra
D
Devas
Ṛṣis

FAQs

When the Lord moves toward a tīrtha, the cosmos follows—pilgrimage becomes a collective dharmic act.

Dharmāraṇya is the destination, approached as a major tīrtha worthy of gods and sages.

None explicitly; it describes a sacred procession/yātrā to the site.