Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

Devanagari script

भामेवसं तृतीयं च प्रवराः पंच एव हि । भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वजामदग्न्यसंयुताः । आत्रेयोऽर्चनानसश्च श्यावास्येति तृतीयकः

Transliteration

bhāmevasaṃ tṛtīyaṃ ca pravarāḥ paṃca eva hi | bhārgavacyāvanāpnuvānaurvajāmadagnyasaṃyutāḥ | ātreyo'rcanānasaśca śyāvāsyeti tṛtīyakaḥ

Translation

Wahrlich, es gibt fünf Pravaras, und der dritte ist Bhāmevasa. Sie stehen in Verbindung mit Bhārgava, Cyavana, Āpnuvāna, Urva und Jāmadagnya; und als drittes Gefüge werden Ātreya, Arcanānasa und Śyāvāsya genannt.

Word by Word

• भामेवसम्: Bhāmevasa (name)
• भामेवसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: bhāmevasa (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• तृतीयम्: as the third
• तृतीयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: tṛtīya (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘भामेवसम्’ इत्यस्य विशेषण

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• प्रवराः: Pravaras
• प्रवराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pravara (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पञ्च: five
• पञ्च: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: pañca (अव्यय/संख्याशब्द)
• Form: संख्या, अव्ययस्वरूप; ‘प्रवराः’ इत्यस्य विशेषण

• एव: indeed/only
• एव: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: eva (अव्यय)
• Form: निश्चय/अवधारणार्थक अव्यय (emphatic particle)

• हि: for/indeed
• हि: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: hi (अव्यय)
• Form: हेतौ/निश्चये अव्यय (particle)

• भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वजामदग्न्यसंयुताः: associated with Bhārgava, Cyavana, Āpnuvāna, Urva, and Jāmadagnya
• भार्गवच्यावनाप्नुवानौर्वजामदग्न्यसंयुताः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: bhārgava + cyavana + āpnuvāna + urva + jāmadagnya + saṃyuta (प्रातिपदिक)
• Form: बहुपद-तत्पुरुष (एतैः सह संयुताः/एतान् समाविष्टाः), क्त-प्रत्ययान्त (संयुत), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘प्रवराः’ इत्यस्य विशेषण

• आत्रेयः: Ātreya
• आत्रेयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: ātreya (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अर्चनानसः: Arcanānasa
• अर्चनानसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: arcanānasa (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• श्यावास्याः: Śyāvāsya
• श्यावास्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: śyāvāsya (प्रातिपदिक; नाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (पाठभेदे ‘श्यावास्यः’ अपेक्षित; अत्र सन्ध्यन्तर/लिप्यन्तरजन्य रूप)

• इति: thus/so called
• इति: Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: iti (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्त्यर्थक अव्यय (quotative particle)

• तृतीयकः: the third set/group
• तृतीयकः: Pradhana-predicative (Predicate nominal/विधेय)
• Type: Noun
• Root: tṛtīyaka (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘गणः/समूहः’ इत्यर्थे

Speaker

Unspecified narrator (contextual Purāṇic narrator addressing a king)

Visual Art Cues

Scene: A sage points to a written lineage chart while reciting pravara sets; the king/listener watches as names—Bhārgava, Cyavana, Āpnuvāna, Urva, Jāmadagnya—are linked, and an Ātreya triad is separately indicated.

Characters & Entities

• Bhāmevasa
• Bhārgava
• Cyavana
• Āpnuvāna
• Urva
• Jāmadagnya
• Ātreya
• Arcanānasa
• Śyāvāsya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual identity in dharma is anchored in remembered ṛṣi-lineages, preserving continuity of sacred tradition.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No distinct tīrtha is praised; the passage is a dharma-oriented listing of pravaras.

What ritualistic prescription is mentioned?

Pravara identification/recitation (pravara-pravṛtti) used during yajñas and saṃskāras.