Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 97

कुरुक्षेत्रादि क्षेत्राणि अयोध्यादिपुरस्तथा । पुष्कराद्यानि सर्वाणि मुक्तिनामानि संति वै

kurukṣetrādi kṣetrāṇi ayodhyādipurastathā | puṣkarādyāni sarvāṇi muktināmāni saṃti vai

Kurukṣetra und andere heilige Kṣetras, Ayodhyā und andere heilige Städte sowie Puṣkara und die übrigen—alle sind wahrlich als „Namen der Befreiung“ berühmt.

कुरुक्षेत्रादिbeginning with Kurukṣetra
कुरुक्षेत्रादि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुरुक्षेत्र + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अव्ययीभावः—कुरुक्षेत्रादि = ‘कुरुक्षेत्रं आदिः यस्य/येषाम्’ (beginning with Kurukṣetra)
क्षेत्राणिsacred fields/regions
क्षेत्राणि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन
अयोध्यादिbeginning with Ayodhyā
अयोध्यादि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअयोध्या + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; अव्ययीभावः—‘अयोध्या-आदि’ (beginning with Ayodhyā)
पुरःcities
पुरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; ‘पुराणि’ अर्थे वैदिक/छान्दस-रूप ‘पुरः’
तथाalso
तथा:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थ (also/likewise)
पुष्कराद्यानिbeginning with Puṣkara
पुष्कराद्यानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपुष्कर + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; अव्ययीभावः—पुष्करादि (beginning with Puṣkara)
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विशेषणम्—(क्षेत्राणि/पुरः/तीर्थानि implied)
मुक्तिनामानि(having) names of liberation
मुक्तिनामानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + नामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—मुक्तेः नामानि (names of liberation)
सन्तिare/exist
सन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात; अवधारणार्थ (indeed)

Sūta (contextual continuation)

Tirtha: Kurukṣetra / Ayodhyā / Puṣkara (exemplary)

Type: kshetra

Scene: A symbolic map-like tableau: three iconic landscapes—Kurukṣetra’s sacred field, Ayodhyā’s temple-city skyline, and Puṣkara’s lake with ghats—linked by a pilgrim’s path, suggesting ‘names of liberation’ across Bhārata.

K
Kurukṣetra
A
Ayodhyā
P
Puṣkara

FAQs

Pilgrimage geography is a dharmic map: certain kṣetras and cities are celebrated as direct supports for liberation-oriented life.

Kurukṣetra, Ayodhyā, Puṣkara (as representative mokṣa-famed tīrthas).

No specific rite is prescribed; the verse classifies renowned places as liberation-associated.