Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 58

स्थानं कुरु महादेव यदि तुष्टोऽसि मे भव । शिवेन स्थानकं दत्तं काशीतुल्यं तदा नृप । तद्दत्त्वा च पुनः प्राह अन्यं वरय सत्तम

sthānaṃ kuru mahādeva yadi tuṣṭo'si me bhava | śivena sthānakaṃ dattaṃ kāśītulyaṃ tadā nṛpa | taddattvā ca punaḥ prāha anyaṃ varaya sattama

„Errichte eine heilige Stätte, o Mahādeva, wenn du mit mir zufrieden bist.“ Da gewährte Śiva, o König, einen heiligen Ort, Kāśī gleich. Nachdem er ihn verliehen hatte, sprach er erneut: „Wähle noch eine Gabe, o Bester der Menschen.“

स्थानम्a place
स्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
कुरुmake
कुरु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महादेवO Mahādeva
महादेव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहā + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; कर्मधारय
यदिif
यदि:
Sambandha (Logical relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तसूचक-अव्यय
तुष्टःpleased
तुष्टः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootतुष्ट (कृदन्त; √तुष् धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त
असिyou are
असि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
मेof me/my
मे:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
भवbe (so)
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शिवेनby Śiva
शिवेन:
Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
स्थानकम्a sacred place/abode
स्थानकम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootस्थानक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
दत्तम्given
दत्तम्:
Kriya (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootदत्त (कृदन्त; √दा धातु)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; विधेय-विशेषण (predicate)
काशीतुल्यम्equal to Kāśī
काशीतुल्यम्:
Karta (Predicate/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकाशी + तुल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपमान-तत्पुरुष (काश्या तुल्यम्)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय
नृपO king
नृप:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम (refers to sthānakaṃ)
दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
Kriya (Action—prior/क्रिया)
TypeVerb
Root√दा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पुनःagain
पुनः:
Adhikaraṇa (Manner/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्ति-वाचक अव्यय (adverb: again)
प्राहsaid
प्राह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√प्र + अह्/√ब्रू (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अन्यम्another
अन्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण (of वरम् understood)
वरयchoose
वरय:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वृ (वृञ्) (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सत्तमO best (one)
सत्तम:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसत् + तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/8th), एकवचन; गुणवाचक-तत्पुरुष/उपपद (श्रेष्ठः)

Sūta (narrating)

Tirtha: Śiva-datta sthāna (Kāśī-tulya) in Dharmāraṇya

Type: kshetra

Listener: nṛpa (king) addressed in the verse

Scene: Śiva consecrates the sthāna: a liṅga or sacred marker is installed; divine light descends; the king is addressed; Śiva then gestures again inviting a second boon.

Ś
Śiva
K
Kāśī (Vārāṇasī)
Y
Yama (implied recipient of the boon)

FAQs

Śiva’s grace can establish a sanctified locus comparable to Kāśī, showing how dharma is anchored in sacred places.

A Dharmāraṇya “sthānaka” is explicitly said to be “kāśī-tulya” (equal to Kāśī/Varanasi).

No detailed rite is specified; the verse emphasizes the grant of a sacred station and its Kāśī-like merit.