Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

श्रीक्षेत्रं द्वितीयं प्रोक्तं गोत्रद्वितयमेव च । छांदनसस्तथा वत्सं देवी द्वितयमेव च

śrīkṣetraṃ dvitīyaṃ proktaṃ gotradvitayameva ca | chāṃdanasastathā vatsaṃ devī dvitayameva ca

‘Śrīkṣetra’ wird als das Zweite verkündet, ebenso ein Paar von Gotras. ‘Chāṃdanasa’ und ‘Vatsa’ werden genannt, und auch ein Paar von Göttinnen, die diesen Linien zugeordnet sind.

श्रीक्षेत्रम्Śrīkṣetra (holy place)
श्रीक्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्री + क्षेत्र (प्रातिपदिक); श्रीक्षेत्र (समास-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (श्रियाः क्षेत्रम्)
द्वितीयम्second
द्वितीयम्:
Viśeṣaṇa (Qualifier)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण
प्रोक्तम्was declared
प्रोक्तम्:
Kriyā (verbal predicate)
TypeVerb
Rootप्र-√वच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
गोत्रद्वितयम्a pair of gotras
गोत्रद्वितयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र + द्वितय (प्रातिपदिक); गोत्रद्वितय (समास-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; द्विगु-समास (द्वे गोत्रे)
एवindeed
एव:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात/particle (emphasis)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
छांदनसःChāṃdanasa (name)
छांदनसः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछांदनस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नाम (proper)
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (adverb)
वत्सम्Vatsa (name)
वत्सम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; नाम
देवीgoddess
देवी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
द्वितयम्a pair
द्वितयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्वितय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘pair’
एवindeed
एव:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात/particle (emphasis)
and
:
Sambandha/Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

Narrator (contextual; enumerating settlements and their gotras/gotra-devīs)

Tirtha: Śrīkṣetra (second in sequence, per verse)

Type: kshetra

Scene: A stylized map-panel labeled ‘Śrīkṣetra’ with two lineage banners (Chāṃdanasa, Vatsa) and two goddess icons flanking a central shrine, indicating paired guardianship.

Ś
Śrīkṣetra
C
Chāṃdanasa
V
Vatsa

FAQs

Holy places (kṣetra) are upheld by dharmic communities; gotra memory is presented as part of the sanctity of the region.

Śrīkṣetra is named as a sacred locale within the Dharmāraṇya narrative framework.

None directly; the verse identifies the place and its associated gotras and deities.