Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 46

थलत्यजाद्वये चैव कुशधारणमेव च । नारणसिद्धा च स्वस्थानं कुत्सं गोत्रं प्रकीर्तितम्

thalatyajādvaye caiva kuśadhāraṇameva ca | nāraṇasiddhā ca svasthānaṃ kutsaṃ gotraṃ prakīrtitam

Und in dem Paar namens Thalatyajā, ebenso in Kuśa-dhāraṇa und in Nāraṇa-siddhā—diese werden als ihre eigenen rechten Stätten bezeichnet; und das Kutsa‑gotra wird in Verbindung mit ihnen verkündet.

थलत्यजाद्वयेin the pair called Thalatyaja (name)
थलत्यजाद्वये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootथलत्यज + द्वय (प्रातिपदिक); समास
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (थलत्यजयोः द्वये) / द्वय-शब्दः
and
:
Sambandha/Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
कुशधारणम्Kuśa-dhāraṇa (name / holding of kuśa)
कुशधारणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुश + धारण (प्रातिपदिक); समास
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (कुशस्य धारणम्)
एवindeed
एव:
Sambandha/Emphasis (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय
and
:
Sambandha/Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
नारणसिद्धाNāraṇa-siddhā (name)
नारणसिद्धा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनारण + सिद्धा (प्रातिपदिक); समास
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय (नारण-सम्बद्धा सिद्धा)
and
:
Sambandha/Connector (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय
स्वस्थानम्one's own place/abode
स्वस्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + स्थान (प्रातिपदिक); समास
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (स्वस्य स्थानम्)
कुत्सम्Kutsa (name)
कुत्सम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकुत्स (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (गोत्रनाम)
गोत्रम्clan/lineage (gotra)
गोत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रकीर्तितम्is proclaimed/declared
प्रकीर्तितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘is proclaimed’

Unspecified (Dharmāraṇyakhaṇḍa narrative voice; likely Sūta/Lomaharṣaṇa relaying a traditional list)

Tirtha: Thalatyajā; Kuśa-dhāraṇa; Nāraṇa-siddhā

Type: kshetra

Scene: Three forest-stations shown as small shrines/clearings: ‘Thalatyajā (two)’, ‘Kuśa-dhāraṇa’, ‘Nāraṇa-siddhā’; a banner-like inscription ‘Kutsa gotra’ ties them together as rightful seats.

K
Kutsa
T
Thalatyajā
K
Kuśa-dhāraṇa
N
Nāraṇa-siddhā

FAQs

Dharma is localized: sacred identity is tied to specific “stations” (svasthāna) and to inherited gotra tradition.

The Dharmāraṇya region is implied; the verse highlights internal place-names (as transmitted) associated with the Kutsa gotra.

None; it is a declarative mapping of place-names to gotra.