Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 35

गुरुपूजा सदा कार्या कुलदेव्याः पुनःपुनः । वृद्ध्यागमेषु प्राप्तेषु वृद्धि दायकदक्षिणा

gurupūjā sadā kāryā kuladevyāḥ punaḥpunaḥ | vṛddhyāgameṣu prāpteṣu vṛddhi dāyakadakṣiṇā

Die Verehrung des Guru soll stets vollzogen werden, und immer wieder die der Kuladevī (Familiengöttin). Wenn Anlässe von Zuwachs und Gedeihen eintreten, soll man eine Dakṣiṇā geben, die weiteren Aufstieg verleiht.

गुरुपूजाworship of the teacher
गुरुपूजा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुरु + पूजा (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (गुरोः पूजा), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb)
कार्याshould be performed
कार्या:
Kriya (Obligation/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु) + यत् (कृदन्त प्रत्यय)
Formकर्तव्यता-वाचक कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘(सा) कार्या’ = ‘should be done’
कुलदेव्याःof the family goddess
कुलदेव्याः:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुल + देवी (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (कुलस्य देवी), स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
पुनःपुनःagain and again
पुनःपुनः:
Kala (Frequency/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formआवृत्तिवाचक अव्यय-युग्म (reduplicated adverb)
वृद्ध्यागमेषुon occasions of increase/prosperity
वृद्ध्यागमेषु:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवृद्धि + आगम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (वृद्धेः आगमः), पुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), बहुवचन
प्राप्तेषुwhen (they) have occurred
प्राप्तेषु:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + क्त (कृदन्त प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘having come/occurred’, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (सप्तमी बहुवचन), सप्तमी (7th), बहुवचन; ‘वृद्ध्यागमेषु’ इति विशेष्यस्य विशेषणम्
वृद्धिincrease/prosperity
वृद्धि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवृद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
दायकदक्षिणाa gift (dakṣiṇā) that bestows increase
दायकदक्षिणा:
Karta (Predicate nominal/कर्ता-समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootदायक + दक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (दायकः या दक्षिणा), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

Narrator (didactic instruction within Dharmāraṇya Māhātmya; exact speaker not explicit)

Scene: गृहस्थ-आचार का दृश्य: एक गृह में गुरु के चरणों में अर्घ्य/पुष्प; पास में कुलदेवी का छोटा देवालय/प्रतिमा; ‘वृद्ध्यागम’ (लाभ) के अवसर पर दक्षिणा-थैली/वस्त्र/अन्न का दान; परिवारजन श्रद्धा से उपस्थित।

G
Guru
K
Kuladevatā (family deity)

FAQs

Prosperity is stabilized by gratitude and right relationship—honor the guru and the family deity, and share gains through dakṣiṇā.

The teaching is general dharma within Dharmāraṇya Māhātmya; no specific tīrtha is named in the verse.

Regular guru-pūjā, repeated worship of the family deity, and giving dakṣiṇā upon occasions of increase/prosperity.