Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 32›Shloka 18
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 18

Devanagari script

नरपतिरिति लोकैः स्मर्यते वैष्णवांशः स्वयमसि रमणीयैस्त्वं गुणैर्विष्णुरेव । किमपि भुवनकार्यं यद्विचिंत्यावतीर्य तदिह घटयतस्ते वत्स निर्विघ्नमस्तु

Transliteration

narapatiriti lokaiḥ smaryate vaiṣṇavāṃśaḥ svayamasi ramaṇīyaistvaṃ guṇairviṣṇureva | kimapi bhuvanakāryaṃ yadviciṃtyāvatīrya tadiha ghaṭayataste vatsa nirvighnamastu

Translation

Die Menschen gedenken deiner als eines Königs, der ein Anteil Viṣṇus ist; ja, durch deine lieblichen Tugenden bist du Viṣṇu selbst. Welche Aufgabe zum Wohl der Welten du auch erwogen hast und wofür du herabgestiegen bist, sie möge sich hier ohne Hindernis vollenden, geliebtes Kind.

Word by Word
नरपतिःking (lord of men)
नरपतिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनरपति (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: नराणां पतिः
इतिthus/as
इति:
Sambandha (Marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक-अव्यय (quotative particle)
लोकैःby people
लोकैः:
Karana (Agent in passive/करण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
स्मर्यतेis remembered/called
स्मर्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive sense)
वैष्णवांशःa portion of Viṣṇu
वैष्णवांशः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवैष्णव + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: विष्णोः/वैष्णवस्य अंशः
स्वयम्yourself
स्वयम्:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (emphatic adverb)
असिare
असि:
Kriya (Copula)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
रमणीयैःdelightful/beautiful
रमणीयैः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootरमणीय (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; विशेषणम् (qualifying गुणैः)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st), एकवचन
गुणैःwith qualities
गुणैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगुण (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Pratipādya (Predicate nominative)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
किम्something/anything
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; अनिश्चितार्थे (indefinite)
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अनिश्चितार्थक-अव्यय (particle: even/also)
भुवनकार्यंa task of the world
भुवनकार्यं:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभुवन + कार्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः: भुवनस्य कार्यम्
यत्which
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सम्बन्ध-प्रयोगः (relative)
विचिन्त्यhaving considered
विचिन्त्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootवि√चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having reflected)
अवतीर्यhaving descended
अवतीर्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootअव√तॄ (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund), पूर्वक्रिया (having descended)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तद्-सम्बन्धः (correlative)
इहhere
इह:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place)
घटयतःof you who are accomplishing
घटयतः:
Sambandha (Genitive relation)
TypeVerb
Rootघटयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; घट्/घटय् (धातु) + शतृ)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle), षष्ठी (6th), एकवचन; ‘ते’ इत्यनेन सम्बन्धः
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th), एकवचन
वत्सO dear child
वत्स:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
निर्विघ्नम्free of obstacles
निर्विघ्नम्:
Pratipādya (Predicate)
TypeAdjective
Rootनिर्विघ्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विधेय-विशेषणम् (predicate adjective)
अस्तुmay it be
अस्तु:
Kriya (Benediction)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive sense), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन
Speaker

Dharmāraṇya-kṣetra Adhidevatā (the presiding deity of Dharmāraṇya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A deity or sacred presence blesses Rāma, praised as a Viṣṇu-portion/Viṣṇu himself by virtue, and grants a boon of obstacle-free success for a world-welfare mission.

Characters & Entities
R
Rāma
V
Viṣṇu

FAQs

The avatāra’s worldly action is sacred service for loka-kalyāṇa, and blessings support dharmic completion without hindrance.

Dharmāraṇya-kṣetra, where the kṣetra-devatā welcomes and blesses Rāma’s mission.

No direct rite is prescribed; the verse gives an āśīrvāda (benediction) for nirvighna-kārya-siddhi.

←Previous Verse
Next Verse→