Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 48

श्रीराम उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं किमादि द्वारकाभवत् । कियत्कालसमुत्पन्ना वसिष्ठेदं वदस्व मे

śrīrāma uvāca | etadāścaryamatulaṃ kimādi dvārakābhavat | kiyatkālasamutpannā vasiṣṭhedaṃ vadasva me

Śrī Rāma sprach: Dieses unvergleichliche Wunder — wie begann Dvārakā, und aus welchem Ursprung entstand sie? Nach welcher Zeit trat sie hervor? O Vasiṣṭha, sage es mir.

श्रीरामःŚrī Rāma
श्रीरामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootश्री (प्रातिपदिक) + राम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
एतत्this
एतत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
आश्चर्यम्wonder, marvel
आश्चर्यम्:
Predicate/Complement (पूरक)
TypeNoun
Rootआश्चर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); ‘एतत्’ इत्यस्य विशेष्य-भावेन
अतुलम्incomparable
अतुलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअतुल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); ‘आश्चर्यम्’ इत्यस्य विशेषणम्
किम्what?
किम्:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular)
आदिorigin, beginning
आदि:
Prashna (प्रश्न)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन (Singular); ‘किम्’ इत्यस्य सह (किम्-आदि = what as beginning/what origin)
द्वारकाDvārakā
द्वारका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्वारका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular)
अभवत्came to be, happened
अभवत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular)
कियत्how much? how long?
कियत्:
Prashna (प्रश्न)
TypeAdjective
Rootकियत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); ‘समुत्पन्ना’ इत्यस्य विशेषणम् (कियत्-काल-समुत्पन्ना = arisen after how much time)
कालसमुत्पन्नाarisen after (a certain) time
कालसमुत्पन्ना:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाल (प्रातिपदिक) + समुत्पन्न (कृदन्त; सम्+उत्√पद्/√पत्/√पद्)
Formभूतकृदन्त (past participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन (Singular); ‘द्वारका’ इत्यस्य विशेषणम्
वसिष्ठO Vasiṣṭha
वसिष्ठ:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन (Singular)
इदम्this (matter)
इदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन (Singular)
वदस्वtell, speak
वदस्व:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√वद् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); आत्मनेपद
मेto me / for me
मे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचन (Genitive/Dative singular; enclitic)

Śrī Rāma

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Listener: Vasiṣṭha

Scene: Rāma, in a contemplative pause during pilgrimage, asks about the wondrous beginning of Dvārakā; the imagined city glimmers in the mind—gates, sea, and divine architecture—while the sage listens.

R
Rāma
D
Dvārakā
V
Vasiṣṭha

FAQs

Reverence for sacred places includes inquiry into their divine origin; knowing a tīrtha’s beginnings deepens faith and right practice.

Dvārakā is introduced as a wondrous sacred city within the pilgrimage discourse.

None; this verse is a question initiating a māhātmya-style explanation.