Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 33

Devanagari script

इन्द्रेण सहिताः सर्वे कैलात्पुनरागताः । स्वस्वस्थाने तदा शीघ्रं गताः सर्वे दिवौकसः

Transliteration

indreṇa sahitāḥ sarve kailātpunarāgatāḥ | svasvasthāne tadā śīghraṃ gatāḥ sarve divaukasaḥ

Translation

Alle kehrten, von Indra begleitet, wieder vom Kailāsa zurück. Dann begaben sich alle Himmelswesen eilends in ihre jeweiligen Wohnstätten.

Word by Word

• इन्द्रेण: with Indra
• इन्द्रेण: Sahakāraka (Accompaniment/सहकारक)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन

• सहिताः: accompanied/with
• सहिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सह (उपसर्ग) + √इ (धातु) → सहित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण

• कैलात्: from Kailāsa
• कैलात्: Apādāna (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कैलास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन

• पुनः: again
• पुनः: Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• आगताः: returned/came
• आगताः: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√गम् (धातु) → आगत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• स्वस्वस्थाने: in their respective places
• स्वस्वस्थाने: Adhikaraṇa (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + स्व (प्रातिपदिक) + स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; कर्मधारयः (स्वं स्वं स्थानम्)

• तदा: then
• तदा: Kāla-adhikaraṇa (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (temporal adverb)

• शीघ्रम्: quickly
• शीघ्रम्: Kriyā-viśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: शीघ्र (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभूत-नपुंसक-एकवचन-रूपेण क्रियाविशेषण (adverbial accusative)

• गताः: went
• गताः: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु) → गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; भूतकृदन्त (क्त)

• सर्वे: all
• सर्वे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण

• दिवौकसः: celestial dwellers
• दिवौकसः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दिव् (प्रातिपदिक) + ओकस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kailāsa

Type: peak

Visual Art Cues

Scene: Indra leads the devas away from Kailāsa; the celestial company disperses swiftly to their own abodes, the crisis-mood dissolved into orderly departure.

Characters & Entities

• Indra
• Kailāsa
• Divaukasaḥ (celestials)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

After receiving divine guidance, beings return to their duties—spiritual reassurance supports righteous action.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kailāsa is referenced as Śiva’s sacred abode (a major Purāṇic sacred geography locus).

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it narrates departure and return to respective abodes.