Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 45

धरा तेजस्तथा वायुः सलिलाकाशमेव च । नमस्तेऽस्तु महाविद्ये महाज्ञानमयेऽनघे

dharā tejastathā vāyuḥ salilākāśameva ca | namaste'stu mahāvidye mahājñānamaye'naghe

Du bist Erde und Feuer; du bist Wind; du bist Wasser und auch Raum. Verehrung dir, o Mahāvidyā, o Makellose, erfüllt von höchster Weisheit.

धराearth
धरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootधरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेजःsplendour / fire-energy
तेजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तथाand also
तथा:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formसमुच्चय/प्रकारवाचक-अव्यय (adverb/conjunctive)
वायुःwind
वायुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सलिलाकाशम्water and ether (as a pair)
सलिलाकाशम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसलिल + आकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समाहार-द्वन्द्व); समासः—द्वन्द्वः
एवindeed
एव:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formनमः-प्रयोगः (indeclinable interjection used with dative)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (dative; enclitic)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative/benedictive), प्रथमपुरुष, एकवचन
महाविद्येO Mahāvidyā
महाविद्ये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहा + विद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महती विद्या)
महाज्ञानमयेO one made of great knowledge
महाज्ञानमये:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootमहा + ज्ञान + मय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (महाज्ञान-मयी)
अनघेO sinless one
अनघे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeAdjective
Rootअनघ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (देवी)

Viprāḥ (continuing the hymn)

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Scene: Devī surrounded by five elemental emblems: mountain/earth, flame, wind-swirls, water waves, and starry space; her gaze calm, embodying Mahāvidyā; a subtle yantra-like geometry behind her.

M
Mahāvidyā
P
Pañcamahābhūta (earth, fire, wind, water, space)

FAQs

The Mother is both the material elements of the world and the highest wisdom that illumines them.

The hymn is placed in the Dharmāraṇya section; no individual tirtha is named in this verse.

No external rite is specified; it is a salutation (namas) grounded in elemental and wisdom contemplation.