Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Dharmaranya Mahatmya›Adhyaya 18›Shloka 43
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 43

Devanagari script

ब्रह्मविष्णु सुरेशानास्त्वदाधारे व्यवस्थिताः । नमस्तुभ्यं जगन्मातर्धृतिपुष्टिस्वरूपिणि

Transliteration

brahmaviṣṇu sureśānāstvadādhāre vyavasthitāḥ | namastubhyaṃ jaganmātardhṛtipuṣṭisvarūpiṇi

Translation

Brahmā, Viṣṇu und die Herren der Götter sind auf deiner Stütze gegründet. Verehrung dir, o Mutter des Universums, deren Gestalt Standhaftigkeit und Nährung ist.

Word by Word
ब्रह्मविष्णुBrahmā and Viṣṇu
ब्रह्मविष्णु:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् + विष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन (समाहार/द्वन्द्व); समासः—द्वन्द्वः
सुरेशानाःlords of the gods
सुरेशानाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + ईशान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (सुराणाम् ईशानाः)
त्वत्of you / your
त्वत्:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन (genitive)
आधारेin the support/basis
आधारे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआधार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (locative)
व्यवस्थिताःare established / abide
व्यवस्थिताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + अव + √स्था (धातु) → व्यवस्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (ब्रह्मविष्णु, सुरेशानाः)
नमःsalutation
नमः:
Sambandha (Salutation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootनमस् (प्रातिपदिक/अव्ययीभाव-प्रयोग)
Formनमः-प्रयोगः (indeclinable interjection used with dative)
तुभ्यम्to you
तुभ्यम्:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति, एकवचन (dative)
जगत्world
जगत्:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सम्बोधन-पूर्वपद (समासाङ्ग), एकवचन
मातर्O mother of the world
मातर्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमातृ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (जगतः माता)
धृतिsteadfastness
धृति:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootधृति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)
पुष्टिnourishment
पुष्टि:
Sambandha (Qualifier/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुष्टि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रातिपदिक-रूप (समासाङ्ग)
स्वरूपिणिO one whose nature is (dhṛti and puṣṭi)
स्वरूपिणि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootस्व + रूपिन् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धृति-पुष्टि-स्वरूपिणी)
Speaker

Viprāḥ (continuing the hymn)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dharmāraṇya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Devī as the cosmic pillar: worlds and deities subtly resting upon her radiance; Brahmā and Viṣṇu shown as supported by her aura; inscriptions or symbolic motifs for Dhṛti (mountain/anchor) and Puṣṭi (grain/nectar).

Characters & Entities
B
Brahmā
V
Viṣṇu
S
Sureśāna (lords of gods)
J
Jagadmātā
D
Dhṛti
P
Puṣṭi

FAQs

The Divine Mother is the underlying support of cosmic governance and the inner power of endurance and sustenance.

No explicit tirtha is named; the stuti belongs to the Dharmāraṇya Māhātmya milieu.

The verse models namaskāra and remembrance of the Devī as the cosmic foundation.

←Previous Verse
Next Verse→