Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 29

युधिष्ठिर उवाच । येनाक्रांता मही सर्वा क्रमेणैकेन तत्त्वतः । विवरे विवरे रोम्णां वर्तंते च पृथक्पृथक्

yudhiṣṭhira uvāca | yenākrāṃtā mahī sarvā krameṇaikena tattvataḥ | vivare vivare romṇāṃ vartaṃte ca pṛthakpṛthak

Yudhiṣṭhira sprach: Er, durch den die ganze Erde wahrhaftig mit einem einzigen Schritt durchdrungen wurde—in jeder Pore Seines Haares, in jeder kleinsten Öffnung, bestehen sie getrennt, jedes für sich (Welten in Welten).

yudhiṣṭhiraḥYudhiṣṭhira
yudhiṣṭhiraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootyudhiṣṭhira (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (वच् धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
yenaby whom/with which
yena:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootyad (यद् सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
ākrāntāwas overstepped/covered
ākrāntā:
Karta (Predicate adjective/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootā-kram (आक्रम् धातु) + kta (क्त)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्ययान्त), कर्मणि; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (मही इत्यस्य विशेषण)
mahīthe earth
mahī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmahī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
sarvāentire
sarvā:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (सर्व प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (मही-विशेषण)
krameṇastepwise/by a stride
krameṇa:
Karana (Manner/करण)
TypeNoun
Rootkrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन (रीत्या/क्रमेण)
ekenawith one (step)
ekena:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
tattvataḥin truth
tattvataḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottattvataḥ (अव्यय; तत्त्व + तस्)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (adverb: truly/in reality)
vivarein (each) hole/opening
vivare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvivara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन
vivarein every opening
vivare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootvivara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (अधिकरण), एकवचन (पुनरुक्ति-बल)
romṇāmof the hairs (pores)
romṇām:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootroman (रोमन् प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
vartanteexist/are present
vartante:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (वृत् धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन, आत्मनेपद
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
pṛthakseparately
pṛthak:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpṛthak (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: separately)
pṛthakeach apart
pṛthak:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpṛthak (अव्यय)
Formअव्यय (पुनरुक्ति-बल)

Yudhiṣṭhira

Scene: Yudhiṣṭhira’s awe-filled inquiry: Trivikrama Viṣṇu with one stride spanning the earth; close-up visionary detail of countless worlds shimmering within each pore of His hair—microcosm within macrocosm.

Y
Yudhiṣṭhira
V
Viṣṇu (implied as the cosmic strider)

FAQs

The Lord’s greatness is immeasurable: creation is contained within Him, inspiring humility and surrender.

No single tīrtha is named in this verse; it supports the Dharmāraṇya Māhātmya by framing the region’s stories within the Lord’s cosmic supremacy.

None; it is a theological/cosmological inquiry.