Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 53

Devanagari script

यस्त्वं वेदपुराणज्ञो ब्रह्मचारी जितेंद्रियः । सारस्वतात्मजः शांतः कथमेवं प्रभाषसे

Transliteration

yastvaṃ vedapurāṇajño brahmacārī jiteṃdriyaḥ | sārasvatātmajaḥ śāṃtaḥ kathamevaṃ prabhāṣase

Translation

„Du bist kundig in Veden und Puranas, ein Brahmacārin, die Sinne bezwingend, ein Sohn der Sarasvatī und von ruhigem Gemüt—wie kannst du so reden?“

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st case), एकवचन; सम्बन्धवाचक-सर्वनाम (relative pronoun)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उभयलिङ्ग (pronoun), प्रथमा, एकवचन

• वेदपुराणज्ञः: knower of the Vedas and Purāṇas
• वेदपुराणज्ञः: Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वेद + पुराण + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वेदपुराणयोः ज्ञः)

• ब्रह्मचारी: celibate student (brahmacārin)
• ब्रह्मचारी: Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्म + चारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (ब्रह्मणि चारिन्)

• जितेन्द्रियः: one who has conquered the senses
• जितेन्द्रियः: Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जित + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (जितानि इन्द्रियाणि यस्य)

• सारस्वतात्मजः: son of Sārasvata
• सारस्वतात्मजः: Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: सारस्वत + आत्मज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सारस्वतस्य आत्मजः)

• शान्तः: calm/peaceful
• शान्तः: Karta-predicate (कर्तृ-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण

• कथम्: how
• कथम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Indeclinable
• Root: कथम् (अव्यय)
• Form: प्रश्नार्थक-अव्यय (interrogative adverb)

• एवम्: thus/in this way
• एवम्: Prakara (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय, प्रकारवाचक (manner adverb)

• प्रभाषसे: you speak forth
• प्रभाषसे: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + भाष् (धातु)
• Form: लट् (present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन, आत्मनेपद

Speaker

Brāhmaṇa youth (dvijātmajaḥ) — inferred

Visual Art Cues

Scene: A didactic moment: the speaker lists the other’s virtues—Veda-Purāṇa knowledge, brahmacarya, sense-mastery—contrasting them with the present strange speech.

Characters & Entities

• Sarasvatī
• Sārasvata (as sārasvatātmaja)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Knowledge and vows must be protected by consistent speech and behavior; true learning shows as self-restraint.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is referenced in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it highlights the ideal traits of a brahmacārin and learned person.