Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 56

Devanagari script

इति पृष्टो मुनिः सोथ ज्ञानदृष्टिर्द्विजस्त्रियां । आचख्यौ तस्य बालस्य जन्म कर्म च पौर्विकम्

Transliteration

iti pṛṣṭo muniḥ sotha jñānadṛṣṭirdvijastriyāṃ | ācakhyau tasya bālasya janma karma ca paurvikam

Translation

So befragt, berichtete der Weise—mit der Schau des Wissens begabt—der Brahmanenfrau ausführlich von der Geburt des Knaben und von seinen früheren Taten.

Word by Word

• इति: thus
• इति: Sambandha (Discourse marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; इत्यादि-समाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative)

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: √प्रच्छ् (धातु) क्त (कृदन्त)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle)

• मुनिः: sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय; अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)

• ज्ञानदृष्टिः: one with knowledge-vision
• ज्ञानदृष्टिः: Karta (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: ज्ञान-दृष्टि (प्रातिपदिक; ज्ञान + दृष्टि)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (insight of knowledge)

• द्विजः: brahmin
• द्विजः: Karta (Apposition to subject)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्त्रियम्: the woman
• स्त्रियम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्त्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• आचख्यौ: told/related
• आचख्यौ: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ-√चक्ष् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद

• तस्य: of that (boy)
• तस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी, एकवचन

• बालस्य: of the child
• बालस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: बाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• जन्म: birth
• जन्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• कर्म: deed(s)
• कर्म: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय (conjunction)

• पौर्विकम्: former/previous
• पौर्विकम्: Karma (Object complement)
• Type: Adjective
• Root: पौर्विक (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying 'birth and deeds')

Speaker

Narrator (introducing Śāṇḍilya’s revelation)

Visual Art Cues

Scene: A sage with tranquil composure speaks, gesturing as if narrating; the woman listens intently; faint vignette-like imagery of past-life scenes appears behind them (symbolic montage).

Characters & Entities

• Śāṇḍilya
• dvijastri (brāhmaṇa woman)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A realized sage can illuminate the hidden chain of karma, helping seekers understand suffering and fortune with dharmic insight.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

None; the focus is on revelation of karmic history.

What ritualistic prescription is mentioned?

None.