Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

शिशुमेनं समुद्धृत्य पुष्णाम्यौरसवद्ध्रुवम् । किं त्वविज्ञातकुलजं नोत्सहे स्प्रष्टुमुत्तमम्

śiśumenaṃ samuddhṛtya puṣṇāmyaurasavaddhruvam | kiṃ tvavijñātakulajaṃ notsahe spraṣṭumuttamam

„Gewiss werde ich dieses Kind aufheben und es wie meinen eigenen Sohn großziehen. Doch da es aus unbekanntem Geschlecht stammt, wage ich nicht, es in voller Zuversicht zu berühren.“

शिशुम्the infant
शिशुम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशिशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया (2nd case), एकवचन
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद्/इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एनद्-आदेश)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन (enam = him/this one)
सम्-उद्धृत्यhaving lifted up
सम्-उद्धृत्य:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् (उपसर्ग) + उद् (उपसर्ग) + हृ (धातु) → उद्धृत्य (क्त्वान्त)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव-कृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (having lifted/taken up)
पुष्णामिI nourish/raise
पुष्णामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formलट्-लकार; उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
औरस-वत्like (my) own son
औरस-वत्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootऔरस (प्रातिपदिक) + वत् (तद्धित/अव्ययवत्)
Formवत्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverbial: like/as)
ध्रुवम्surely
ध्रुवम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन प्रयुक्तं नपुंसक-एकवचन (adverb: certainly)
किम्but
किम्:
Discourse marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् निपात (idiom: kiṃ tu = but)
तुhowever
तु:
Discourse marker (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोधार्थक-अव्यय (adversative particle)
अ-विज्ञात-कुल-जम्born of an unknown lineage
अ-विज्ञात-कुल-जम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + विज्ञात (कृदन्त, क्त; √ज्ञा) + कुल (प्रातिपदिक) + ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; नञ्-पूर्वक-तत्पुरुष (born of unknown family)
not
:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
उत्सहेI dare/am able
उत्सहे:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत्सह् (धातु)
Formलट्-लकार; उत्तमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (I dare/am able)
स्प्रष्टुम्to touch
स्प्रष्टुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootस्पृश् (धातु) → स्प्रष्टुम् (तुमुन्)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive); प्रयोजनार्थ (to touch)
उत्तमम्the noble one (the child)
उत्तमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेष्यरूपेण (the noble/excellent one)

Vipravanitā (a brāhmaṇa lady), inferred from nearby verses

Scene: The lady reaches toward the infant with protective intent, yet her hand hesitates mid-air; her face shows both tenderness and apprehension.

FAQs

True dharma acts to protect life, even amid doubts and social constraints.

No tīrtha is mentioned; the emphasis is on household dharma and compassion.

No explicit ritual; the verse implies the duty of fostering (pālana) and protection.