Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 28

तत्रागत्य वरारोहा तप्ता तापेन भूयसा । विलसंतं सरस्तीरे छायावृक्षं समाश्रयत्

tatrāgatya varārohā taptā tāpena bhūyasā | vilasaṃtaṃ sarastīre chāyāvṛkṣaṃ samāśrayat

Dort angekommen, suchte die edle Frau—vom starken Hitzedruck gequält—Zuflucht unter einem schattigen Baum, der am Ufer des Sees üppig gedieh.

तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (there)
आगत्यhaving arrived
आगत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + गम् (धातु) → आगत्य (क्त्वान्त)
Formअव्ययकृदन्त (क्त्वा/ल्यप्), पूर्वकालिक क्रिया; ‘having come’
वरारोहाthe fair-limbed woman
वरारोहा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक) + आरोह (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (वरः आरोहः यस्याः/या) = सुन्दरारोही स्त्री
तप्ताafflicted, scorched
तप्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootतप् (धातु) → तप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (क्त), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्
तापेनby heat/torment
तापेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootताप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
भूयसाgreatly, more
भूयसा:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootभूयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तुलनात्मक-प्रयोगः ‘more, greatly’ (क्रियाविशेषणवत्)
विलसन्तम्shining, flourishing
विलसन्तम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवि + लस् (धातु) → विलसत् (शतृ-कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘छायावृक्षम्’ विशेषणम्
सरस्-तीरेon the lake’s bank
सरस्-तीरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसरस् (प्रातिपदिक) + तीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सरसः तीरम्)
छाया-वृक्षम्a shade-giving tree
छाया-वृक्षम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक) + वृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (छायायाः वृक्षः) = छायाप्रदः वृक्षः
समाश्रयत्took refuge in, resorted to
समाश्रयत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + श्रि (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Narrator (contextual Purāṇic narration; specific speaker not explicit in the given snippet)

Tirtha: Vimala-saras (bank)

Type: kund

Scene: On the lake’s edge stands a lush shade-tree; the noble woman, sweating and weary, leans into its cool shadow, the water glinting nearby.

C
chāyā-vṛkṣa (shade tree)
S
saras (lake)

FAQs

The Purāṇas portray nature—trees and waters—as dharmic refuge, sustaining beings in crisis.

No named tīrtha appears; the verse describes a sacred-seeming lakeside environment.

None; the verse describes shelter and setting.