Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 72

तेषां मध्ये समासीनः पूजितः प्लवगेश्वरः । गोपात्मजं समाश्लिष्य राज्ञो वीक्ष्येदमववीत्

teṣāṃ madhye samāsīnaḥ pūjitaḥ plavageśvaraḥ | gopātmajaṃ samāśliṣya rājño vīkṣyedamavavīt

In ihrer Mitte sitzend und gebührend geehrt, umarmte der Herr der Affen den Sohn des Kuhhirten; dann, die Könige anblickend, sprach er diese Worte.

तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
मध्येin the midst
मध्ये:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
समासीनःseated
समासीनः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + आ + सद् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (प्लवगेश्वरः)
पूजितःhonoured
पूजितः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूज् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण
प्लवगेश्वरःlord of the monkeys
प्लवगेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्लवग + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (प्लवगानाम् ईश्वरः)
गोपात्मजम्the cowherd’s son
गोपात्मजम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगोप + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (गोपस्य आत्मजः)
समाश्लिष्यhaving embraced
समाश्लिष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootसम् + आ + श्लिष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त/अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
वीक्ष्यhaving looked at
वीक्ष्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootवीक्ष् (धातु) + ल्यप् (कृदन्त/अव्यय)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त-अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
इदम्this
इदम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वाक्यकर्म (object of speech)
अववीत्said/spoke
अववीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलुङ्-लकार (अनद्यतनभूत/Aorist), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; उपसर्गः अव-

Narrator (Purāṇic narrator introducing Hanūmān’s speech)

Scene: Hanūmān sits honored at the center of the assembly; he draws the cowherd’s son into an embrace; kings watch attentively as Hanūmān turns to speak—hands poised in a teaching gesture.

H
Hanūmān
G
Gopātmaja (cowherd’s son)
R
Rājānaḥ (kings)

FAQs

Divine instruction is framed with compassion—first by embracing the devotee, then by teaching the wider assembly.

Implicitly connected to Maṇḍavā-saras and Pradoṣa worship in the surrounding verses; not explicitly named here.

None directly; the verse sets the scene for the forthcoming instruction on Śiva worship.