Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

Devanagari script

तत्र मत्सदृशो नान्यो रूपौदार्यगुणादिभिः । सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञो बलवान्दृढविक्रमः

Transliteration

tatra matsadṛśo nānyo rūpaudāryaguṇādibhiḥ | sarvaśāstrārthatattvajño balavāndṛḍhavikramaḥ

Translation

Dort ist keiner mir gleich an Schönheit, Hoheit und Tugenden. Er kennt den wahren Sinn und das Wesen aller Śāstras; mächtig ist er und von unbeugsamer Tapferkeit.

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय (स्थानवाचक क्रियाविशेषण/adverb of place)

• मत्सदृशः: like me
• मत्सदृशः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सदृश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मत्सदृशः = मम सदृशः)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्यय (negative particle)

• अन्यः: another (person)
• अन्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अन्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• रूपौदार्यगुणादिभिः: by/with beauty, generosity, virtues, etc.
• रूपौदार्यगुणादिभिः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक) + औदार्य (प्रातिपदिक) + गुण (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन; समाहार-द्वन्द्वः (रूप-औदार्य-गुण-आदि) + भिस्-प्रत्ययः; करण/हेतु-भावः

• सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः: knower of the true meaning of all scriptures
• सर्वशास्त्रार्थतत्त्वज्ञः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + शास्त्र (प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + तत्त्व (प्रातिपदिक) + ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (सर्व-शास्त्र-अर्थ-तत्त्व-ज्ञः = सर्वेषां शास्त्राणाम् अर्थतत्त्वं जानाति)

• बलवान्: strong
• बलवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: बलवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)

• दृढविक्रमः: of firm valor
• दृढविक्रमः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दृढ (प्रातिपदिक) + विक्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (दृढः विक्रमः यस्य/दृढविक्रमः)

Speaker

Unspecified (context suggests a royal/heroic speaker making a prophetic or self-referential claim)

Visual Art Cues

Scene: A heroic prince/king speaks in a royal court, declaring unmatched beauty and virtues, with the aura of a learned warrior—scriptural scrolls and weapons both present as symbols of balanced power.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True excellence is not merely physical beauty but the union of virtue, strength, and insight into dharma as taught by the śāstras.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it focuses on personal qualities within a Purāṇic narrative.

What ritualistic prescription is mentioned?

None in this verse; it is descriptive praise emphasizing qualities and śāstric understanding.