Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 39

Devanagari script

मृते भर्त्तरि दुःखेन विदग्धहदया सती । उवास कतिचिन्मासान्सुशीला विजितें द्रिया

Transliteration

mṛte bharttari duḥkhena vidagdhahadayā satī | uvāsa katicinmāsānsuśīlā vijiteṃ driyā

Translation

Als ihr Gatte gestorben war, lebte jene tugendhafte Frau, deren Herz vom Kummer versengt war, einige Monate weiter, sittsam und selbstbeherrscht.

Word by Word

• मृते: when (he) had died
• मृते: Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
• Type: Adjective
• Root: मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी (locative absolute)

• भर्तरि: in/with (her) husband (being dead)
• भर्तरि: Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी

• दुःखेन: with sorrow
• दुःखेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दुःख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• विदग्धहदया: whose heart was scorched/stricken
• विदग्धहदया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: विदग्ध (प्रातिपदिक) + हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (विदग्धं हृदयं यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सती)

• सती: the virtuous woman
• सती: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• उवास: dwelt, stayed
• उवास: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वस् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• कतिचित्: some, a few
• कतिचित्: Visheshana (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: कति (प्रातिपदिक) + चित् (अव्यय)
• Form: बहुवचनार्थे अनिश्चित-विशेषण; (here governing ‘मासान्’)

• मासान्: months
• मासान्: Karma (Extent/अवधि)
• Type: Noun
• Root: मास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कालपरिमाणे (accusative of duration)

• सुशीला: good-natured, well-conducted
• सुशीला: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + शील (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय (सु-शीलः/सुशीलः); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सती)

• विजितेन्द्रिया: having conquered the senses
• विजितेन्द्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + जि (धातु) + क्त (कृदन्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
• Form: बहुव्रीहि (विजितानि इन्द्रियाणि यस्याः सा); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying सती)

Speaker

Narrator (context not specified in snippet; likely Purāṇic narrator such as Sūta)

Visual Art Cues

Scene: A virtuous widow seated in austerity, eyes reddened, yet composed; months passing suggested by changing lamps/moon phases; minimal ornaments, subdued palette.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even in grief, dharma is maintained through śīla (character) and indriya-jaya (mastery of the senses).

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No sacred geography appears in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; it highlights ethical discipline rather than ritual action.