Home›Skanda Purana›Brahma Khanda›Brahmottara Khanda›Adhyaya 21›Shloka 75
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 75

Devanagari script

तं नीयमानं जगदीशसन्निधिं शीघ्रं विदित्वा भगवान्यमः स्वयम् । कृतांजलिर्देव जयेत्युदीरयन्प्रणम्य मूर्ध्ना निजगाद शूलिनम्

Transliteration

taṃ nīyamānaṃ jagadīśasannidhiṃ śīghraṃ viditvā bhagavānyamaḥ svayam | kṛtāṃjalirdeva jayetyudīrayanpraṇamya mūrdhnā nijagāda śūlinam

Translation

Als er sogleich erkannte, dass man ihn in die Gegenwart des Herrn des Universums führte, rief der erhabene Yama selbst — mit gefalteten Händen —: „Sieg Dir, o Gott!“, und verneigte sich mit dem Haupt vor dem Dreizackträger und sprach.

Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
नीयमानम्being led
नीयमानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootनी (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमान-कर्मणि-प्रत्यय (passive present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (being led)
जगदीशसन्निधिम्to the presence of the Lord of the world
जगदीशसन्निधिम्:
Gati/Karma (Goal as object/गत्यर्थक-कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् + ईश + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (जगदीशस्य सन्निधिः)
शीघ्रम्quickly
शीघ्रम्:
Prakāra (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootशीघ्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणवत् अव्ययीभूत (adverb: quickly)
विदित्वाhaving known
विदित्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया
भगवान्the venerable lord
भगवान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यमःYama
यमः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वयम्himself
स्वयम्:
Emphasis (निपातार्थ)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय (reflexive adverb: himself)
कृताञ्जलिःwith hands folded
कृताञ्जलिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootकृत + अञ्जलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; बहुव्रीहि (कृतः अञ्जलिः येन)
देवO God
देव:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-विभक्ति, एकवचन
जयbe victorious / victory!
जय:
Kriya (Blessing/क्रिया)
TypeVerb
Rootजि (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद; आशीर्वादार्थ (victory to you)
इतिthus
इति:
Vākyārtha-marker (इत्यर्थ)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उदीरयन्uttering
उदीरयन्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउद्-ईर् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (uttering)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formल्यप्/क्त्वा-प्रत्ययान्त (gerund), पूर्वकालिक-क्रिया (having bowed)
मूर्ध्नाwith (his) head
मूर्ध्ना:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमूर्धन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
निजगादsaid/spoke
निजगाद:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगद् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शूलिनम्to Śūlin (the trident-bearer, Shiva)
शूलिनम्:
Sampradāna/Karma (Addressee as object)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
Speaker

Nārada (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Jagadīśa-sannidhi (generic Shiva-sannidhi)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Mahārāja (king)

Visual Art Cues

Scene: Yama, realizing he is being brought before Shiva, folds his hands, proclaims victory to the Lord, bows his head, and addresses the trident-bearing deity; the mood shifts from violence to reverent submission.

Characters & Entities
Y
Yama
J
Jagadīśa (Śiva)
Ś
Śūlin (Śiva)
V
Vīrabhadra

FAQs

Even Yama, the lord of death, honors the supreme divine authority, teaching reverence and surrender to the highest Lord.

No specific sacred site is mentioned in this verse.

None; the verse highlights devotional gesture (añjali, praṇāma) as a model of humility before divinity.

←Previous Verse
Next Verse→