Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 36

अरक्षणाद्भयार्तानां गंतासि निरयं ध्रुवम् । इति विप्रगिरा भीतश्चिंतयामास पार्थिवः । अरक्षणान्महत्पापं पत्नीदानं ततो वरम्

arakṣaṇādbhayārtānāṃ gaṃtāsi nirayaṃ dhruvam | iti vipragirā bhītaściṃtayāmāsa pārthivaḥ | arakṣaṇānmahatpāpaṃ patnīdānaṃ tato varam

„Wenn du die von Furcht Bedrängten nicht schützt, wirst du gewiss in die Hölle gehen.“ Von den Worten des Brāhmaṇa erschreckt, dachte der König nach: „Unterlassener Schutz ist eine große Sünde; daher ist das Weggeben meiner Frau das geringere Übel.“

अरक्षणात्from (the act of) not protecting
अरक्षणात्:
Apadana (Source/Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootअ-रक्षण (प्रातिपदिक; रक्षण=पालन, अ- = अभाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; हेत्वर्थे (from/owing to non-protection)
भयार्तानाम्of the fear-stricken
भयार्तानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभय-आर्त (प्रातिपदिक; भय=भीति, आर्त=पीडित)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; सम्बन्धे
गन्तासिyou will go
गन्तासि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्/Future), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; परिप्रयोगः ‘गन्ता असि’ (periphrastic future)
निरयम्to hell
निरयम्:
Karma (Object/Goal/कर्म)
TypeNoun
Rootनिरय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
ध्रुवम्certainly
ध्रुवम्:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
Formअव्ययवत् क्रियाविशेषण (certainly)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-अव्यय (quotative)
विप्रगिराby the Brahmin’s words
विप्रगिरा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविप्र-गिर् (प्रातिपदिक; विप्र=ब्राह्मण, गिर्=वाणी)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/हेतु-करणे
भीतःfrightened
भीतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootभीत (प्रातिपदिक; भी धातोः क्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण
चिन्तयामासpondered
चिन्तयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट् (परोक्शभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; परिप्रयोगः (intensive/periphrastic perfect sense)
पार्थिवःthe king
पार्थिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
अरक्षणात्from non-protection
अरक्षणात्:
Apadana (Cause/अपादान)
TypeNoun
Rootअ-रक्षण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; हेत्वर्थे
महत्great
महत्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
पापम्sin
पापम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
पत्नीदानम्giving (one’s) wife
पत्नीदानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपत्नी-दान (प्रातिपदिक; पत्नी + दान)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ततःthan that/therefore
ततः:
Sambandha (Comparative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (ablatival adverb: therefore/than that)
वरम्better
वरम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेय-विशेषण (better)

Narrator (contextual; the verse reports the king’s internal deliberation)

Scene: The king alone in contemplation, crown slightly askew, hands clasped; behind him loom two symbolic paths: a dark pit labeled 'arakṣaṇa' and another shadow labeled 'patnī-dāna'; the brāhmaṇa’s stern silhouette hovers like a threat.

B
Brāhmaṇa
P
Pārthiva (King)

FAQs

It highlights rāja-dharma: failing to protect the vulnerable is presented as a grave fault, and moral choices made under fear can lead to tragic compromise.

No holy site is mentioned; the focus is on dharma and royal responsibility.

None; the verse discusses moral consequence (niraya) and duty (rakṣaṇa).