Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 14

मूर्धानमव्यान्मम चंद्रमौ लिर्भालं ममाव्यादथ भालनेत्रः । नेत्रे ममाव्याद्भगनेत्रहारी नासां सदा रक्षतु विश्वनाथः

mūrdhānamavyānmama caṃdramau lirbhālaṃ mamāvyādatha bhālanetraḥ | netre mamāvyādbhaganetrahārī nāsāṃ sadā rakṣatu viśvanāthaḥ

Möge der mondbekrönte Herr mein Haupt behüten; möge der Stirnäugige meine Stirn schützen; möge der, der Bhagas Auge nahm, meine Augen bewahren; und möge Viśvanātha stets meine Nase behüten.

mūrdhānamhead (crown)
mūrdhānam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmūrdhan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative Singular)
avyātmay (he) protect
avyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√av (धातु)
Formविधिलिङ्/आशीर्लिङ् (benedictive/optative usage in stotra), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘अव्यात्’ = may he protect
mamamy
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन (Genitive Singular)
candramoon
candra:
Viśeṣaṇa (Qualifier within compound)
TypeNoun
Rootcandra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन — समासाङ्ग
mauliḥmoon-crested (Śiva)
mauliḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmauli (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (candra-mauli) = ‘चन्द्रः मौलौ यस्य/चन्द्रमौलिः’
bhālamforehead
bhālam:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbhāla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन
mamamy
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन
avyātmay (he) protect
avyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√av (धातु)
Formविधिलिङ्/आशीर्लिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
athaand then; also
atha:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/particle)
bhālaforehead
bhāla:
Viśeṣaṇa (Qualifier within compound)
TypeNoun
Rootbhāla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग — समासाङ्ग
netraḥthe one with the forehead-eye (Śiva)
netraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (bhāla-netra) = ‘भाले नेत्रं यस्य’ (one having an eye on the forehead)
netre(two) eyes
netre:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-द्विवचन (Accusative Dual)
mamamy
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-एकवचन
avyātmay (he) protect
avyāt:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√av (धातु)
Formविधिलिङ्/आशीर्लिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
bhagaBhaga (a deity)
bhaga:
Viśeṣaṇa (Qualifier within compound)
TypeNoun
Rootbhaga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग — समासाङ्ग (proper name: Bhaga)
netraeye
netra:
Viśeṣaṇa (Qualifier within compound)
TypeNoun
Rootnetra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग — समासाङ्ग
hārīremover of Bhaga’s eyes (Śiva)
hārī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roothārin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (bhaga-netra-hārin) = ‘भगस्य नेत्रे हरति इति’ (stealer of Bhaga’s eyes)
nāsāmnose
nāsām:
Karman (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootnāsā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-एकवचन (Accusative Singular)
sadāalways
sadā:
Kriya-viśeṣaṇa (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
rakṣatumay (he) protect
rakṣatu:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√rakṣ (धातु)
Formलोट् (Imperative/benedictive), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
viśvauniverse
viśva:
Viśeṣaṇa (Qualifier within compound)
TypeNoun
Rootviśva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग — समासाङ्ग
nāthaḥLord of the universe
nāthaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootnātha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (viśva-nātha) = ‘विश्वस्य नाथः’

Unknown (Śiva-kavaca voice)

Tirtha: Viśvanātha (Kāśī)

Type: kshetra

Scene: Close, devotional protective nyāsa: Śiva with crescent moon in matted hair, third eye on forehead, serene yet powerful; devotee in front touching head and face points as the mantra assigns protection; subtle reference to Bhaga’s eye episode through a radiant third eye.

Ś
Śiva
C
Candramauli
B
Bhālanetra (Third Eye)
B
Bhaga
V
Viśvanātha

FAQs

Śiva’s many epithets recall his cosmic sovereignty and protective grace over every faculty of perception.

The name Viśvanātha strongly resonates with Kāśī, yet this verse itself does not explicitly locate the praise at a single tīrtha.

None directly; the structure indicates kavaca-style recitation for bodily and spiritual safeguarding.