Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 69

Devanagari script

शैवी पंचाक्षरी विद्या यदा ते हृदयं गता । अघानां कोटयस्त्वत्तः काकरूपेण निर्गताः

Transliteration

śaivī paṃcākṣarī vidyā yadā te hṛdayaṃ gatā | aghānāṃ koṭayastvattaḥ kākarūpeṇa nirgatāḥ

Translation

Als die Weisheit der śivaitischen Pañcākṣarī in dein Herz einging, verließen dich Krore von Sünden und nahmen die Gestalt von Krähen an.

Word by Word

• शैवी: Śaiva
• शैवी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शैवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (विद्या-विशेषण)

• पञ्चाक्षरी: five-syllabled
• पञ्चाक्षरी: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च + अक्षर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; द्विगु-समास; विशेषण (विद्या-विशेषण)

• विद्या: knowledge; mantra-vidyā
• विद्या: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• यदा: when
• यदा: Kriya-vishesana (Temporal/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक अव्यय (temporal adverb)

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

• हृदयम्: heart
• हृदयम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: हृदय (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन

• गता: has gone/entered
• गता: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (विद्या इति कर्तरि)

• अघानाम्: of sins
• अघानाम्: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अघ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• कोटयः: crores
• कोटयः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कोटि (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• त्वत्तः: from you
• त्वत्तः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पञ्चमी-विभक्ति (5th/Ablative), एकवचन

• काकरूपेण: in the form of a crow
• काकरूपेण: Karana (Instrument/Means/करण)
• Type: Noun
• Root: काक + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (काकस्य रूपम्)

• निर्गताः: have gone out; departed
• निर्गताः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: निर् + √गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past active participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; (कोटयः इति कर्तरि)

Speaker

Narrator / Guru’s explanation (contextual teaching)

Skanda Dialogue

Listener: Rājendra (king)

Visual Art Cues

Scene: As the king meditates on pañcākṣarī, dark crow-shaped forms stream out from his body and fly away, while a bright mantra-light settles in his heart-lotus.

Characters & Entities

• Śiva
• Pañcākṣarī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Mantra is not mere sound; when internalized in the heart, it transforms and expels deep karmic impurities.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is named; the emphasis is on the mahimā (greatness) of the Pañcākṣarī.

What ritualistic prescription is mentioned?

Internalization and practice of the Śaiva Pañcākṣarī (japa and heartfelt remembrance).