Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 5

ईश्वर उवाच । कस्मात्संक्लिश्यसे बाले कथ्यतां यद्विवक्षितम् । अहं हि भास्करोऽप्येको नानात्वं नैव विद्यते

īśvara uvāca | kasmātsaṃkliśyase bāle kathyatāṃ yadvivakṣitam | ahaṃ hi bhāskaro'pyeko nānātvaṃ naiva vidyate

Īśvara sprach: Kind, warum quälst du dich so? Sage, was du erfragen willst. Denn ich bin wahrlich der Eine; ich bin auch Bhāskara (die Sonne). In Wahrheit gibt es keine Vielheit.

īśvaraḥĪśvara (the Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
kasmātfrom what cause/why
kasmāt:
Hetu/Apādāna (Cause/Source)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी (Ablative), एकवचन; प्रश्नार्थक
saṃkliśyasedo you afflict yourself
saṃkliśyase:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootsaṃ + kliś (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद
bāleO girl/child
bāle:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbālā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
kathyatāmlet it be told
kathyatām:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootkath (धातु)
Formलोट् (Imperative), प्रथमपुरुष (3rd person) एकवचन, कर्मणि (Passive), आत्मनेपद; आज्ञार्थ—‘let it be told’
yatwhatever/that which
yat:
Karma (Object of ‘kathyatām’)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक
vivakṣitamintended to be said
vivakṣitam:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi + vac (धातु) + vivakṣita (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
ahamI
aham:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन
hiindeed/for
hi:
Sambandha-dyotaka (Emphasis)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थ
bhāskaraḥthe Sun
bhāskaraḥ:
Karta (Apposition to ‘aham’)
TypeNoun
Rootbhāskara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
apialso/even
api:
Sambandha-dyotaka (Particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle), अपि-प्रयोग (also/even)
ekaḥone
ekaḥ:
Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
nānātvamdifference/multiplicity
nānātvam:
Karma (Object/predicate complement)
TypeNoun
Rootnānātva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
nanot
na:
Pratiṣedha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
evaindeed/at all
eva:
Avadhāraṇa (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rooteva (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic particle)
vidyateexists/is found
vidyate:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootvid (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Prabhā

Scene: Śiva appears to the ascetic Prabhā, speaking gently yet profoundly: ‘Why torment yourself? Ask your wish. I am Bhāskara too; no multiplicity truly exists.’ The scene blends compassion with metaphysical radiance.

Ī
Īśvara (Śiva)
B
Bhāskara (Sūrya)

FAQs

The Lord affirms a vision of unity beyond apparent differences, while compassionately inviting the devotee to state her desire.

Indirectly, this dialogue forms the theological foundation for the Prabhāsa/Prabhāseśvara māhātmya.

No new ritual is prescribed; Śiva questions the need for self-torment and invites a direct statement of the devotee’s request.