Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 90

Devanagari script

पुत्रजन्मन्यथाजग्मुर्वशिष्ठाद्या मुनीश्वराः । तीर्थयात्राप्रसङ्गेन पराशरपुरोगमाः

Transliteration

putrajanmanyathājagmurvaśiṣṭhādyā munīśvarāḥ | tīrthayātrāprasaṅgena parāśarapurogamāḥ

Translation

Zur Zeit der Geburt des Kindes kamen dorthin die großen Munis — Vasiṣṭha und andere — von Parāśara angeführt, anlässlich ihrer Pilgerfahrt zu den heiligen Tīrthas.

Word by Word

• पुत्र-जन्मनि: at the birth of the son
• पुत्र-जन्मनि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक) + जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (पुत्रस्य जन्म)

• अथ: then
• अथ: Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्ययम्, अनन्तरार्थक-निपातः (then)

• जग्मुः: went, came
• जग्मुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपदम्

• वशिष्ठ-आद्याः: Vasiṣṭha and others
• वशिष्ठ-आद्याः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वशिष्ठ (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (वशिष्ठः आदिः येषाम्)

• मुनीश्वराः: lords among sages
• मुनीश्वराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (मुनीनां ईश्वराः)

• तीर्थ-यात्रा-प्रसङ्गेन: on the occasion of a pilgrimage
• तीर्थ-यात्रा-प्रसङ्गेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (तीर्थयात्रायाः प्रसङ्गः)

• पराशर-पुरोगमाः: with Parāśara in front
• पराशर-पुरोगमाः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पराशर (प्रातिपदिक) + पुरोगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (पराशरः पुरोगमः येषाम्) विशेषणम् (मुनीश्वराः)

Speaker

Narrator

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā tīrtha-circuit (contextual)

Type: tirtha

Visual Art Cues

Scene: A procession of venerable sages—Vasiṣṭha and others—arrive at a hermitage during their pilgrimage, led by Parāśara, to bless the newborn and sanctify the occasion.

Characters & Entities

• Vasiṣṭha
• Parāśara
• Munis
• Tīrthas (general)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Holy pilgrimage (tīrtha-yātrā) draws saints together; sacred occasions become gatherings of dharma and blessing.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Tīrthas in general are praised; within Revā Khaṇḍa the implied sacred geography is the Narmadā region.

What ritualistic prescription is mentioned?

The verse suggests tīrtha-yātrā as a dharmic practice but does not specify a particular rite.