Home›Skanda Purana›Avanti Khanda›Reva Khanda›Adhyaya 96›Shloka 6
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 6

Devanagari script

पित्ःणामक्षया तृप्तिर्यावदाभूतसम्प्लवम् । पित्ःणां परमं गुह्यं रेवातटसमाश्रितम् । मोक्षदं सर्वजन्तूनां निर्मितं मुनिसत्तमैः

Transliteration

pitḥṇāmakṣayā tṛptiryāvadābhūtasamplavam | pitḥṇāṃ paramaṃ guhyaṃ revātaṭasamāśritam | mokṣadaṃ sarvajantūnāṃ nirmitaṃ munisattamaiḥ

Translation

Für die Pitṛs gibt es hier unerschöpfliche Sättigung, währende bis zur kosmischen Auflösung. Dies ist das höchste Geheimnis der Ahnen, am Ufer der Revā gelegen—mokṣa spendend allen Wesen—errichtet von den vortrefflichsten Weisen.

Word by Word
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अक्षयाimperishable
अक्षया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअक्षय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तृप्तिः इत्यस्य)
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन
यावत्until
यावत्:
Sambandha (Limit marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय/संबन्ध-शब्द)
Formअव्यय; परिमाण/अवधि-निर्देशक (until/as long as)
आभूतसम्प्लवम्up to the (cosmic) dissolution
आभूतसम्प्लवम्:
Adhikarana (Temporal limit/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआ + भूत + सम्प्लव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (अवधि-पर्यन्त), एकवचन; समासः—आभूतः सम्प्लवः (उपपद-तत्पुरुष/अव्ययीभावार्थे ‘up to the cosmic dissolution’)
पितॄणाम्of the ancestors
पितॄणाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
परमम्supreme
परमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गुह्यम् इत्यस्य)
गुह्यम्secret (rite/place)
गुह्यम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
रेवातटसमाश्रितम्situated on the bank of the Revā
रेवातटसमाश्रितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरेवा + तट + सम्-आ-श्रि (धातु) → समाश्रित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गुह्यम्); समासः—रेवायाः तटम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + समाश्रितम् (उपपद-समास)
मोक्षदम्granting liberation
मोक्षदम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष + द (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (गुह्यम्); समासः—मोक्षं ददाति इति (उपपद-तत्पुरुष)
सर्वजन्तूनाम्of all beings
सर्वजन्तूनाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + जन्तु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; समासः—सर्वे जन्तवः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रयोग)
निर्मितम्made/created
निर्मितम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि + मा (धातु) → निर्मित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि—‘made/constructed’ (गुह्यम् इत्यस्य विधेय)
मुनिसत्तमैःby the best sages
मुनिसत्तमैः:
Kartr (Agent in passive/कर्तृ)
TypeNoun
Rootमुनि + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्तृ-करण), बहुवचन; समासः—मुनिषु सत्तमाः (सप्तमी-तत्पुरुष)
Speaker

Mārkaṇḍeya

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Pitṛ-guhya Revā-taṭa tīrtha (name not explicitly given in this verse)

Type: ghat

Skanda Dialogue

Listener: Yudhiṣṭhira

Visual Art Cues

Scene: A luminous Revā riverbank tīrtha revealed as a ‘supreme secret’; ancestral realm subtly indicated (pitṛs receiving offerings); great sages consecrate the place; a radiance suggesting mokṣa spreads over beings.

Characters & Entities
P
Pitṛs
R
Revā (Narmadā)
M
Munis
M
Mokṣa

FAQs

Service to ancestors at a divinely empowered tīrtha yields enduring fruit and aligns pitṛ-dharma with the pursuit of mokṣa.

A ‘supreme secret’ pitṛ-associated tīrtha on the bank of the Revā (Narmadā), within the Koṭīśvara context.

The verse underscores the fruit of pitṛ-rites (tarpaṇa/piṇḍa-dāna) performed at the Revā-bank sacred spot—granting akṣaya satisfaction to Pitṛs and mokṣa-oriented merit.

←Previous Verse
Next Verse→