Skanda Purana — Avanti Khanda, Shloka 15

Devanagari script

पीडितो वृद्धभावेन तव भक्त्या वदाम्यहम् । ते यान्ति परमं स्थानं भित्त्वा भास्करमण्डलम्

Transliteration

pīḍito vṛddhabhāvena tava bhaktyā vadāmyaham | te yānti paramaṃ sthānaṃ bhittvā bhāskaramaṇḍalam

Translation

Vom Alter bedrängt, doch um deiner Hingabe willen spreche ich: Solche Verehrer gelangen zur höchsten Wohnstatt, indem sie die Sphäre der Sonne durchdringen und darüber hinausgehen.

Word by Word

• पीडितः: afflicted
• पीडितः: Karta (Subject qualifier/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: पीड् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; PPP used adjectivally ‘afflicted’

• वृद्धभावेन: by old age/aged condition
• वृद्धभावेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: वृद्ध + भाव (प्रातिपदिक)
• Form: समास: वृद्धस्य भावः (षष्ठी-तत्पुरुष); पुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular

• तव: your
• तव: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन; Genitive singular

• भक्त्या: due to devotion
• भक्त्या: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental singular

• वदामि: I say
• वदामि: Karta (Speaker/कर्ता)
• Type: Verb
• Root: वद् (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन; ‘I speak/say’

• अहम्: I
• अहम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा, एकवचन; Nominative singular

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं, प्रथमा, बहुवचन; Nominative plural (‘they’)

• यान्ति: go
• यान्ति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: या (धातु)
• Form: लट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, बहुवचन; ‘go’

• परमम्: supreme
• परमम्: Karma (Object qualifier/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular (qualifying स्थानम्)

• स्थानम्: abode/place
• स्थानम्: Karma (Goal/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्थान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

• भित्त्वा: having pierced
• भित्त्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: भिद् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), ‘having split/pierced’

• भास्करमण्डलम्: the solar orb
• भास्करमण्डलम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भास्कर + मण्डल (प्रातिपदिक)
• Form: समास: भास्करस्य मण्डलम् (षष्ठी-तत्पुरुष); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular

Speaker

Vyāsa (to Pārtha/Arjuna)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Revā-khaṇḍa (contextual)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Pārtha (Arjuna)

Visual Art Cues

Scene: An aged sage/teacher, frail yet radiant, speaks to a devoted listener; above them a vertical path of light rises through concentric celestial discs, breaking past the blazing solar orb into a tranquil, luminous realm symbolizing Śiva’s supreme abode.

Characters & Entities

• Bhāskara (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotion can carry the practitioner beyond worldly and heavenly limits toward the highest state.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promise is delivered within the Revā Khaṇḍa’s praise of Revā-kṣetra (Narmadā sacred region).

What ritualistic prescription is mentioned?

Continuation of the abhiṣeka-centered devotion whose results are now being declared (phalaśruti).